Leidraad thema 1: analyse van de beginsituatie

Het belang van zelfreflectie van bij de start

Een juiste inschatting van de beginsituatie van de school en de eventuele knelpunten vormt een essentieel vertrekpunt voor het ontwikkelen van een goed schoolbeleid. Toch is het niet altijd evident voldoende afstand te nemen van de eigen werking en zo eventuele problemen op het spoor te komen. Een goede analyse van de beginsituatie vergt in elk geval een goed zicht op de eigen leerlingenpopulatie. Zeker in scholen met een verscheiden leerlingenpubliek blijkt dit geen gemakkelijke opdracht. Daarnaast is er ook nood aan een accuraat beeld van het leerkrachtenteam en de schoolorganisatie zelf.

Enkele tekstfragmenten uit deze module als aanzet tot een boeiende discussie.

De maatschappij in de school

"De school moet veel meer doen dan alleen maar les geven. De laatste twintig jaar is de positie van de school in de maatschappij enorm veranderd. De maatschappij is veranderd en daardoor moest de school wel veranderen, want de maatschappij stapt de school binnen onder de vorm van leerlingen. Een school moet mee evolueren." [leerlingenbegeleider]

Ken je leerlingenpubliek

"De school is voor veel van onze leerlingen een vertrouwde en veilige omgeving. Er zijn nogal wat leerlingen die spijt hebben dat het vakantie is, omdat ze het thuis niet zo goed en gemakkelijk hebben." [leerlingenbegeleider]

Doe het loopdictee

"Op dit moment doen we een ‘loopdictee’. De leerlingen worden in twee groepen verdeeld. Een leerling loopt naar de overkant om een stukje tekst te lezen. Vervolgens loopt hij terug naar de andere kant en dicteert de tekst aan een leerling uit zijn groep. Datzelfde schema wordt herhaald – er kan gewisseld worden van leerling – met als doel de hele tekst te dicteren. Op het einde van de rit bekijken we samen de tekst en sporen we eventuele fouten op in de gedicteerde tekst. Soms is het voor leerlingen van deze afdeling wat moeilijker om zich gedurende twee uur te concentreren in de klas, achter een bureau. Het ‘loopdictee’ vergt van hen ook een inspanning en is heel afwisselend. Deze manier van werken is veel leuker voor hen, en ook voor mij als leerkracht." [leerkracht]

Klein clubje

Als de beginsituatieanalyse slechts een zaak is van een klein clubje, blijkt het nadien altijd moeilijk om de rest van het team erbij te betrekken. Mensen plots mobiliseren voor of betrekken bij iets waar ze niet van in het begin aan hebben deelgenomen, is altijd moeilijk. Het komt heel snel over als iets dat van boven af wordt opgelegd. Op die manier krijg je veel sneller verzet. Als men de mensen meteen van in het begin betrekt, weten ze waar men mee bezig is, wat men wil doen, waar men eventueel wil geraken. Dan is de bereidheid om mee te werken ook veel groter." [inspecteur]

Draagvlak vergroten

Met een goede beginsituatieanalyse kan men duidelijk maken welke knelpunten urgent zijn, wat de sterke punten zijn, welke elementen men moet verankeren. Het is ook een middel om het leerkrachtenteam, maar ook de ouders, te informeren en bepaalde keuzes en stappen te duiden. Het zorgt voor een grotere draagkracht, een groter draagvlak." [hoofd onderwijsnet]

naar boven