Akkoord over nieuw inschrijvingsrecht


Persbericht kabinet Vlaams minister van Onderwijs, 10 september 2018


Vandaag heeft de Vlaamse Regering op voorstel van Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits een akkoord bereikt over het nieuwe inschrijvingsrecht. Scholen met een capaciteitstekort zullen in de toekomst verplicht digitaal aanmelden. In het secundair onderwijs wordt loting het leidende principe om leerlingen te ordenen. Bij de toewijzing wordt de schoolkeuze van ouders en leerlingen maximaal in rekening genomen. De dubbele contingentering verdwijnt en scholen krijgen de mogelijkheid om 20% van de vrije plaatsen voor te behouden voor ondervertegenwoordigde groepen. In het basisonderwijs blijven de afstand tot de school en de schoolkeuze bepalend voor de ordening van leerlingen. De dubbele contingentering blijft er ook behouden als middel om een evenwichtige sociale mix te garanderen. In de Brusselse Nederlandstalige scholen wordt de voorrang voor Nederlandstalige leerlingen opgetrokken van 55% naar 65%.

Lange kampeerrijen voor de poort van populaire scholen, verontwaardigde reacties van ouders die online aanmelden en geen duidelijkheid krijgen waarom ze achter het net vissen, … het zijn jaarlijks terugkerende taferelen in Vlaanderen en Brussel. Om dit te vermijden heeft de Vlaamse Regering de laatste jaren zeer sterk geïnvesteerd in capaciteitsuitbreiding. Zo werd deze legislatuur voor het eerst de kaap van 400 miljoen euro aan jaarlijkse investeringskredieten in scholenbouw overschreden. Dankzij de toegekende capaciteitsmiddelen worden er meer dan 40.000 extra stoeltjes op school gecreëerd.  In een aantal scholen zal de vraag echter altijd groter blijven dan het aanbod aan vrije plaatsen. Daarom was ook het inschrijvingsrecht aan een grondige vernieuwing toe.

Nieuw inschrijvingsrecht: scholen met capaciteitstekort melden verplicht aan

Dit nieuw inschrijvingsrecht maakt een einde aan kamperen, respecteert maximaal de schoolkeuze van ouders en leerlingen en sluit discriminatie en segregatie bij inschrijving uit.

Scholen met capaciteitsproblemen zullen voortaan verplicht digitaal aanmelden. In de capaciteitsregio’s (Brussel, Gent en Antwerpen) melden alle scholen verplicht centraal aan. Er komt in heel Vlaanderen en Brussel één tijdslijn voor aanmeldende basisscholen en één voor secundaire scholen. In het secundair onderwijs zullen ook scholen die niet digitaal aanmelden deze tijdlijn moeten respecteren. Aanmelden gebeurt in het basisonderwijs vanaf 1 maart 2019, in het secundair onderwijs vanaf 1 april 2019, de inschrijvingen starten voor het basisonderwijs op 6 mei 2019 en voor het secundair onderwijs op 29 mei 2019. Op die manier verdwijnen de kampeerrijen. Bovendien hebben ouders en leerlingen bij inschrijving al een goed zicht op de mogelijke studievoortgang en krijgen zij meer tijd om verschillende scholen te bezoeken. Door met één startdatum te werken voor de inschrijvingen en deze centraal te registreren vermijden we ook dubbele inschrijvingen. Dit alles zal de planlast voor scholen verminderen.

Vroeger werkte een aantal scholen met het criterium chronologie om een selectie te maken. Met andere woorden wie eerst komt, werd eerst ingeschreven. Dat systeem zal in de toekomst niet langer mogelijk zijn. Die scholen zullen met een digitale aanmelding werken. Vorig schooljaar werkten nog 7 scholen secundair onderwijs met dat systeem, in het basisonderwijs was dat al langer niet meer mogelijk.

In het basisonderwijs

Voor scholen zonder capaciteitsproblemen, de grote meerderheid, verandert er verder weinig. Zij bepalen zelf hun datum van inschrijving en schrijven leerlingen vervolgens chronologisch in. We zorgen wel voor een aanzienlijke planlastvermindering voor deze scholen door een aantal verplichtingen weg te nemen, zoals het jaarlijks berekenen van de capaciteit, vrije plaatsen doorgeven en werken met voorrangsgroepen en -periodes.

Scholen met capaciteitsproblemen zullen in de toekomst verplicht digitaal aanmelden. Daarbij worden de huidige voorrangsregels behouden. Dit betekent dat broers en zussen en kinderen van personeel voorrang krijgen en dat de dubbele contingentering (twee lijsten van leerlingen, een groep van kwetsbare en een groep van niet-kwetsbare leerlingen) voor een evenwichtige sociale mix zorgt. Bij de ordening van de leerlingen zijn de schoolkeuze van de ouders en de afstand tot de school nog steeds de belangrijkste criteria. Op die manier blijven onze basisscholen bij uitstek buurtscholen. Vanuit de overheid zullen scholen die de overstap maken naar digitaal aanmelden ondersteund worden.

In het secundair onderwijs

In het secundair onderwijs behouden we de voorrangsregels voor broers en zussen en kinderen van personeel. Loting wordt het leidende principe om vrije plaatsen in een school toe te kennen. Daardoor gebeurt er automatisch al een evenwichtige spreiding van leerlingen. Bij een gunstige loting bepaalt de hoogste schoolkeuze van de leerling in welke school hij of zij kan inschrijven. De dubbele contingentering wordt afgeschaft, maar scholen krijgen de mogelijkheid om 20% van hun vrije plaatsen voor te behouden voor ondervertegenwoordigde groepen. In LOP-gebieden leggen de lokale overlegplatforms (LOP) hierrond een gedragen voorstel ter bekrachtiging voor aan het gemeente- of stadsbestuur. De lokale overlegplatforms monitoren de effecten ervan gedurende vier jaar. Buiten de LOP-gebieden beslissen de individuele scholen.

Gewijzigde samenstelling lokale overlegplatforms secundair onderwijs (LOP)

In het secundair onderwijs wijzigt het nieuwe inschrijvingsrecht een aantal taken van het lokaal overlegplatform (LOP) alsook de samenstelling ervan. Naast de onderwijspartners en lokale verenigingen wordt ook het lokaal bestuur als stemgerechtigd lid toegevoegd aan het LOP. Het totale aantal leden wordt afgeslankt. De leden van het LOP krijgen de lokale autonomie om nog 10 vertegenwoordigers aan te duiden uit het middenveld. De onderwijspartners blijven steeds in de meerderheid.

Brussel: voorrang Nederlandstaligen versterkt

In Brussel verstevigen we bovendien de voorrangsregels voor Nederlandstaligen door het percentage van 55% naar 65% op te trekken zowel in het basis- als het secundair onderwijs. Daarbovenop krijgen leerlingen die al 9 jaar schoolliepen in het Nederlandstalig onderwijs ook nog een voorrang van 15% in het secundair onderwijs.

Buitengewoon onderwijs

Ook voor het buitengewoon onderwijs is er een akkoord over het inschrijvingsrecht. Elke leerling met een verslag buitengewoon onderwijs moet een plaats krijgen in de school van keuze. Als er in die school onvoldoende plaatsen zijn, wordt er een platform samengeroepen waarbij alle scholen met het juiste aanbod voor die leerling samen op zoek gaan naar de gepaste oplossing. Alle andere decretale regels worden voor het buitengewoon onderwijs buiten werking gezet.

Timing

Het nieuwe inschrijvingsrecht gaat in vanaf dit schooljaar. Scholen krijgen tot 15 januari 2019 de tijd om te laten weten of ze al dan niet leerlingen willen weigeren en dus met een digitale aanmeldingsprocedure zullen werken. Scholen die overstappen op digitaal aanmelden zullen daarbij vanuit de overheid ondersteund worden. Secundaire scholen die digitaal aanmelden kunnen dit schooljaar gebruiken om zich voor te bereiden op het werken volgens het nieuwe inschrijvingssysteem. Wel moet elke school die aanmeldt bij het ordenen van de leerlingen minstens toeval als criterium gebruiken. De  dubbele contingentering verdwijnt in het secundair onderwijs en scholen krijgen al de mogelijkheid om maximaal 20% voor te behouden voor ondervertegenwoordigde groepen leerlingen in de school.

Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits: “Met dit akkoord ontwarren we opnieuw een belangrijke knoop in een onderwijsdossier dat al lang aansleepte. Dit nieuwe transparante inschrijvingsrecht maakt een einde aan het kamperen. Het maximaliseert de keuzevrijheid van ouders en stimuleert tegelijkertijd een evenwichtige sociale mix op onze scholen. In het Brusselse Nederlandstalig onderwijs versterken we de voorrang voor Nederlandstalige leerlingen.”