Commissie zorgvuldig bestuur doet uitspraak over (klimaat)manifestaties


Persbericht kabinet Vlaams minister van Onderwijs, 7 juni 2019


De commissie zorgvuldig bestuur heeft op vraag van Vlaams minister van Onderwijs een uitspraak gedaan over deelname van scholen aan (klimaat)manifestaties. De commissie oordeelt dat deelname aan een manifestatie kan als dat past binnen het pedagogisch project van de school en dus geïntegreerd is binnen het ruimere leerproces. Ze oordeelt dat dergelijke manifestaties niet kunnen beschouwd worden als politieke activiteit gezien ze niet georganiseerd worden door politieke partijen of politieke mandatarissen. De commissie geeft wel aan dat het gaat om een actiemiddel dat op zich voorwerp is geworden van een maatschappelijk en politiek debat, en dat het in die omstandigheden niet past dat scholen leerlingen tot deelname dwingen. Vlaams minister van Onderwijs is tevreden met het advies dat in de lijn van haar standpunt ligt en laat de omzendbrief hierover aanpassen.

Op 15 maart 2019 was er een grote wereldwijde klimaatbetoging, ook in België. Veel jongeren en scholen hebben daaraan deelgenomen. In de voorafgaande periode waren op heel wat scholen leerkrachten en leerlingen bewust rond klimaat aan de slag gegaan en hebben ze verschillende acties uitgewerkt. Spijbelen om deel te nemen aan de verschillende betogingen van de afgelopen maanden kan niet. Scholen en directies vroegen duidelijkheid of ze als school of als klas konden deelnemen aan dergelijke manifestaties.

Daarom heeft Vlaams minister van Onderwijs aan de commissie zorgvuldig bestuur gevraagd om duidelijkheid te scheppen. Concreet werden drie vragen gesteld aan de commissie:

  • Kunnen scholen dergelijke manifestaties als buitenschoolse activiteit organiseren?
  • Is deelname van alle leerlingen in dat geval verplicht?
  • Valt deelname van scholen aan dergelijke (klimaat)manifestaties in Brussel al dan niet onder het verbod op politieke activiteiten?

In haar advies bevestigt de commissie dat binnen het opvoedingsproject van een school een maatschappelijk probleem zoals het klimaatvraagstuk zeker aan bod kan komen. De commissie geeft ook aan dat dit ook kan gekaderd worden binnen de realisatie van de eindtermen. De commissie oordeelt dan ook dat het binnen de autonomie van de school valt om deelname aan een klimaatmanifestatie als een extramuros activiteit in te richten als dit kadert binnen het eigen pedagogisch project.

De commissie oordeelt verder dat een klimaatmanifestatie niet als politieke propaganda kan worden bestempeld. De klimaatmanifestaties zijn niet georganiseerd door politieke partijen of politieke mandatarissen.

De commissie wijst er wel op dat scholen zich in deze situatie moeten bewust zijn van het feit dat deelname aan dergelijke klimaatmanifestatie betekent dat men zich inschakelt in een bredere maatschappelijke beweging waar een bepaalde controverse is rond ontstaan. Net daarom benadrukt de commissie dat scholen in dergelijke situaties een alternatief moeten voorzien voor leerlingen die daar niet aan willen deelnemen.

Vlaams minister van Onderwijs: “Het advies van de commissie zorgvuldig bestuur bevestigt mijn standpunt over deelname van scholen aan manifestaties. Na zorgvuldig overleg met alle betrokkenen en als de manifestatie past binnen het pedagogisch project van de school, kan de school deelnemen. Daarnaast wordt er gewezen op het belang van overleg De commissie oordeelt ook dat dergelijke manifestaties niet kunnen worden beschouwd als politieke activiteit. De school dient wel in een alternatief programma te voorzien. Gezien de klimaatmanifestaties als actiemiddel op zichzelf al voorwerp zijn geworden van maatschappelijk en politiek debat, acht de commissie het immers niet gepast dat leerlingen tot deelname verplicht worden. Voor meerdaagse uitstappen was een verplichte deelname al uitgesloten. Op basis van het advies laat ik de omzendbrief ter zake aanpassen.”

Lees het advies van de Commissie Zorgvuldig Bestuur.