Coronavirus: richtlijnen voor CLB's

Minimale verwachtingen bij het inhalen van vaccinaties en systematische contacten CLB schooljaar 2020-2021

Met het schorsen van de lessen op 16 maart 2020 en de daaropvolgende gedeeltelijke heropstart van de lessen, hebben de CLB’s in deze coronaperiode niet alle leerlingen kunnen vaccineren of laten deelnemen aan een systematisch contact. De school als vindplaats van leerlingen is hierbij cruciaal voor het CLB, vaccineren en medisch onderzoek vraagt fysiek face-to-face contact wat bij aanvang van de coronamaatregelen niet altijd mogelijk was omwille van veiligheidsmaatregelen. CLB’s hebben in de eerste plaats ingezet op het bereiken en begeleiden van leerlingen via alternatieve (digitale) kanalen zoals telefoneren, mailen, chatten via clbch@t en blended hulpverlening. Sinds de coronapandemie worden de CLB’s geconfronteerd met een exponentiële stijging van vragen van leerlingen, ouders en scholen over angst, moeilijke thuissituaties, verontrusting over de psychische en fysieke integriteit van leerlingen, financiële problemen in het gezin. Sinds midden mei 2020 worden de CLB’s ook ingezet als contactonderzoekers COVID19 voor de scholen en internaten.

Om ondanks de corona pandemie, de leerlingenbegeleiding met expliciete aandacht voor preventieve gezondheid en volksgezondheid op gestandaardiseerde wijze te waarborgen, worden een aantal maatregelen genomen die betrekking hebben op het inhalen van de vaccinaties en de systematische contacten van het schooljaar 2019-2020 voor alle leerlingen. Deze maatregelen omvatten de minimale verwachtingen, gelden voor alle leerlingen (leerlingen gewoon en buitengewoon onderwijs, anderstalige nieuwkomers en leerlingen huisonderwijs) en zijn een afwijking van de regelgeving met betrekking tot vaccinaties en systematische contacten zoals opgenomen in het Besluit van de Vlaamse Regering tot operationalisering van de leerlingenbegeleiding in het basisonderwijs, het secundair onderwijs en de centra voor leerlingenbegeleiding van 1 juni 2018 voor het schooljaar 2019-2020 en worden toegepast in het schooljaar 2020-2021.

Belangrijke voorwaarden hierbij zijn dat:

  • Volgend schooljaar een ‘normaal’ schooljaar is waarbij de leeftijdsgroepen waarvoor een inhaalvaccinatie en/of inhaalcontact verwacht wordt aanwezig zijn op school.
  • De CLB’s ervoor zorgen dat het plannen en uitvoeren van de inhaalopdrachten voor vaccinaties en systematische contacten uit te voeren in het schooljaar 2020-2021 geen nieuwe hiaten maakt in de verdere reguliere werking met betrekking tot vaccinaties en systematische contacten.

Vaccinaties

Het basisvaccinatieschema is een overzicht van de aanbevolen vaccinaties die kinderen en jongeren zouden moeten krijgen om optimaal beschermd te zijn tegen een 10-tal infectieziekten. Het schema bepaalt op welke leeftijd de vaccinatie het best gebeurt. 

Algemeen uitgangspunt is conform de huidig regelgeving dat alle vaccinaties die niet werden aangeboden in het schooljaar 2019-2020 als inhaalvaccinaties worden aangeboden in het schooljaar 2020-2021.

Bij het inplannen van de vaccinaties en de inhaalvaccinaties en het bestellen van de vaccins wordt er rekening gehouden met de restvoorraden en de vervaldatum van de vaccins. Hierover volgt een communicatie door het Agentschap Zorg en Gezondheid. Verder geldt ook onderstaande prioritaire volgorde.

  1. Voor de vaccinatie mazelen-bof-rubella (MBR) van de 10-jarigen of de leerlingen in het 5de leerjaar lager onderwijs uit het schooljaar 2019-2020 werd eerder al beslist dat deze in het schooljaar 2019-2020 moet worden uitgevoerd. Deze vaccinatie wordt prioritair als inhaalvaccinatie aangeboden.
  2. De vaccinatie polio-difterie-tetanus-kinkhoest (IPV-DTPa) van de 6-jarigen of leerlingen in het 1ste leerjaar lager onderwijs uit het schooljaar 2019-2020 wordt waar nodig als inhaalvaccinatie aangeboden in het schooljaar 2020-2021. Dit item zou samen kunnen bekeken worden met het inhalen van het systematisch contact (zie verder).
  3. Voor de inhaalvaccinatie van het 2de vaccin humaan papillomavirus (HPV) van de 12-jarigen of leerlingen in het 1ste jaar secundair onderwijs uit het schooljaar 2019-2020 en de reguliere planning van de het 1ste vaccin HPV voor het schooljaar 2020-2021 wordt er rekening gehouden met de beschikbaarheid en vervaldatum van de vaccins. De vervaldatum van het lot vaccins dat zal beschikbaar zijn, heeft een houdbaarheid tot 2 november 2020. Deze nog te leveren vaccins zullen dan eerst moeten gebruikt worden, wegens de kortere houdbaarheid. Idealiter wordt de vaccinaties HPV, al dan niet als inhaalvaccinatie aangeboden begin volgend schooljaar 2020-2021.
  4. De vaccinatie difterie-tetanus-kinkhoest (dTpa) van de 14-jarigen of leerlingen in het 3de jaar secundair onderwijs uit het schooljaar 2019-2020 wordt waar nodig als inhaalvaccinatie aangeboden in het schooljaar 2020-2021. Dit item zou samen kunnen bekeken worden met het inhalen van het systematisch contact (zie verder).

Systematische contacten

Bij het uitwerken van de maatregelen rond het inhalen van sommige systematische contacten of specifieke onderdelen van systematische contacten uit het schooljaar 2019-2020 in het schooljaar 2020-2021 is vooral rekening gehouden met de in- en uitstroom van leerlingen en het belang om de focus te leggen op het psychosociaal functioneren van kinderen, jongeren en hun gezin in een context van corona waar gezinnen en leerlingenbegeleiding onder druk staat en meer dan ooit signalen van negatief welbevinden en verontrusting aan de oppervlakte komen. 

CLB’s zijn vrij om meer in te halen dan dat er minimaal opgelegd wordt.

  • De volledige inhoud van het systematisch contact van de leerlingen in de 1ste kleuterklas en hun ouders of voor de driejarigen en hun ouders uit het schooljaar 2019-2020 wordt ingehaald of afgewerkt in het schooljaar 2020-2021. Afhankelijk van hoe ver het CLB stond met de uitvoering hiervan in 2019-2020 betekent dit in de praktijk het volgende:

    • Het organiseren van een inhaalcontact met de ouders in 2020-2021. Hierbij worden alle items zoals opgenomen in de regelgeving uitgevoerd (gesprek met de ouders en lichamelijk onderzoek).
    • In het schooljaar 2019-2020 werd (online) een kwaliteitsvol gesprek gevoerd met de ouders: de kleuter wordt in 2020-2021 uitgenodigd voor een lichamelijk onderzoek en dit bij voorkeur samen met de ouders.
    • In het schooljaar 2019-2020 werd de kleuter lichamelijk onderzocht: er wordt in 2020-2021 een gesprek gevoerd met de ouders.

Dit contact is het eerste systematische contact van een kleuter en de ouders met een CLB, na de opvolging door Kind en Gezin waar al dan niet problemen met groei en ontwikkeling, gehoor en visus werden gedetecteerd en een eerste kennismaking met onderwijs. Het gesprek met de ouders gaat o.a. over het inschatten van risico's en beschermende factoren met betrekking tot de gezondheid, groei en ontwikkeling, de schoolloopbaan en van de behoefte aan zorg, door de verkregen informatie te wegen. Hierbij gaat specifieke aandacht naar motoriek, taal en spraak, en sociaal-emotionele aspecten. Indien dit contact niet ingehaald wordt, duurt het nog tot het 1ste leerjaar vooraleer de leerling en de ouders opnieuw gezien worden. Dit is een te lange periode in kader van preventieve gezondheidszorg. 

  • Voor het systematisch contact van de leerlingen in het 3de jaar secundair onderwijs uit het schooljaar 2019-2020 wordt minimaal een gesprek gevoerd (al dan niet online) met de leerling over zijn/haar leefgewoonten (inclusief lawaaihinder) en welbevinden in het schooljaar 2020-2021. De Spraak In Ruis Test (SPIN) voor het opsporen van lawaaischade kan en mag gespreid worden in tijd. De leerling en de ouders worden door het CLB op de hoogte gebracht van deze beperkte inhaalbeweging.  Leerlingen en ouders kunnen op vraag en in overleg met het CLB alsnog beroep doen op een volledig systematisch contact in het schooljaar 2020-2021. Dit contact is het laatste systematische contact voor de leerling in de schoolloopbaan en gaat door op de leeftijd dat de jongere de laatste (inhaal)vaccinatie difterie-tetanus-kinkhoest aangeboden moet krijgen.
     
  • Voor het systematisch contact van de leerlingen in het 1ste leerjaar lager onderwijs of voor de 6-jarigen uit het schooljaar 2019-2020 worden minimaal de onderzoeksitems visus en gehoor ingehaald in het schooljaar 2020-2021. De leerling en de ouders worden door het CLB op de hoogte gebracht van deze beperkte inhaalbeweging. Leerlingen en ouders kunnen op vraag en in overleg met het CLB alsnog beroep doen op een volledig systematisch contact. Hierbij wordt dan de aanwezigheid van de ouders aangemoedigd.
     
  • Voor het systematisch contact van de leerlingen in het 6de leerjaar lager onderwijs of voor de 11-jarigen uit het schooljaar 2019-2020 wordt er niet verwacht dat het systematisch contact standaard wordt ingehaald in het schooljaar 2020-2021. De meeste leerlingen zullen de overgang al gemaakt hebben naar het 1ste leerjaar secundair onderwijs met in veel gevallen een schoolverandering. Voor veel scholen worden dit ‘nieuwe’ leerlingen. Vanuit het decreet leerlingenbegeleiding wordt verwacht dat leerlingen en ouders geïnformeerd worden over leerlingenbegeleiding en CLB. Het 1ste leerjaar secundair onderwijs is ook het leerjaar waarin leerlingen standaard een aanbod vaccinatie HPV krijgen. Vanuit de planning vaccinatie HPV en het aanbod vaccinatie HPV naar leerlingen en ouders kunnen leerlingen en ouders op hun vraag en in overleg met het CLB bekijken of een systematisch contact wenselijk is. De leerling en de ouders worden door het CLB op de hoogte gebracht van deze beperkte inhaalbeweging.
     
  • Voor het systematisch contact van de leerlingen in het 4de leerjaar lager onderwijs of voor de 9-jarigen uit het schooljaar 2019-2020 wordt niet verwacht dat het systematisch contact standaard wordt ingehaald in het schooljaar 2020-2021. Leerlingen en ouders kunnen op vraag en in overleg met het CLB alsnog beroep doen op een volledig systematisch contact. De leerling en de ouders worden door het CLB op de hoogte gebracht van deze beperkte inhaalbeweging.

Naar boven

Contactonderzoek door CLB bij melding COVID-19 op school

CLB’s worden ingezet voor contactonderzoek bij melding van COVID-19 op school door de callcenters.  Een dynamisch stappenplan verduidelijkt wat voorafgaat aan een melding van een COVID-19 positieve leerling of personeelslid van de school en welke verdere stappen genomen worden door de CLB’s.

Het CLB hoeft geen contactonderzoek te doen in die gevallen waarbij een ouder ziek is en het kind al thuis blijft.

Leerlingen en personeelsleden kunnen op basis van de informatie uit het contactonderzoek in quarantaine worden gezet. Hiervoor worden er attesten uitgereikt.

Het is niet de bedoeling dat CLB-artsen voor eender welke leerling die vanuit het contactonderzoek in quarantaine geplaatst wordt een getuigschrift van quarantaine opmaakt.  Het attest is enkel te gebruiken in die gevallen waarin de arts oordeelt dat het nodig is om een halsstarrige situatie tussen ouders en een school te doorbreken en zodoende ook de veiligheid van leerlingen en het schoolpersoneel mee te bewaken.

Naar boven

Het CLB is open en bereikbaar

De CLB’s zijn open en bereikbaar via telefoon en e-mail. Leerlingen en ouders kunnen met vragen ook terecht bij een CLB-medewerker via CLBch@t.

Ondanks de versoepeling van de maatregelen, vermijd dat mensen zonder afspraak naar het CLB komen.

Naar boven

Kwetsbare leerlingen in moeilijke en verontrustende situaties

Leerlingen in moeilijke en verontrustende situaties staan in tijden van sociale isolatie nog meer onder druk. Ook leerlingen met psychosociale hulpvragen kunnen veel minder snel terecht bij de hulpverlening. CLB’s blijven maximaal aandacht hebben voor de meest kwetsbare leerlingen en houden hierbij contact met de leerlingen die ze al eerder opvolgden. Beantwoord nieuwe vragen via telefoon, e-mail of CLBch@t

Het Agentschap Opgroeien neemt in het kader van jeugdhulpverlening ook maatregelen en verspreidt richtlijnen. Algemeen uitgangspunt hierbij is dat net zoals voor de CLB’s, de dienstverlening wordt gecontinueerd. Vind de specifieke richtlijnen voor de private voorzieningen jeugdhulp, de dienstverlening van de ondersteuningscentra jeugdzorg en sociale diensten jeugdrechtbank terug op de website van Jeugdhulp.

Naar boven

Face-to-face contacten

  • Gesprekken blijven mogelijk: telefonisch, via Skype of andere alternatieven.
  • Het CLB beslist zelf of face-to-face contacten in het CLB kunnen doorgaan:
    • Doe dit als het niet anders kan.
    • De leerlingen en de ouders mogen niet ziek zijn.
    • Hou rekening met de voorzorgsmaatregelen Dit geldt ook voor huisbezoeken.
  • CLBch@t  en Onderwijskiezer blijven bereikbaar voor leerlingen en ouders.

Naar boven


Extra informatie

Verwante pagina's

Voor directies en administraties

Voor ouders

Voor onderwijspersoneel

Regelgeving

Websites