Ondersteuningsaanbod VAPH voor leerlingen met een beperking

Het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH) biedt ondersteuning aan voor leerlingen met een (vermoeden van een) handicap. Als onderwijspersoneelslid of ondersteuner is het belangrijk om goed geïnformeerd te zijn over die ondersteuningsmogelijkheden.

Zo kunnen ouders bijvoorbeeld initiatief nemen om (bijkomende) ondersteuning vanuit het VAPH op school te laten organiseren. Ook als school zie je misschien zelf mogelijkheden om (bijkomende) ondersteuning te voorzien.

Het is belangrijk dat alle vormen van ondersteuning op elkaar afgestemd zijn, zodat er geen overlap is en de verschillende ondersteuningsvormen een meerwaarde bieden.

Daarom vind je hieronder een overzicht van de ondersteuning die het VAPH aanbiedt voor leerlingen met een (vermoeden van een) handicap.

Rechtstreeks toegankelijke hulpverlening (RTH)

Wat is rechtstreeks toegankelijke hulpverlening?

Rechtstreeks toegankelijke hulp (RTH) is een ondersteuningsaanbod voor leerlingen met een (vermoeden van) handicap, die ouders of scholen rechtstreeks kunnen aanvragen bij een zorgaanbieder. Die ondersteuning kan in de vorm van begeleiding, dagopvang of verblijf, voor wie af en toe hulp nodig heeft.

De leerling moet (nog) geen diagnose, indicatiestelling of ‘VAPH’-ticket hebben.

Vind meer informatie over RTH op de website van het VAPH.

Wie kan RTH aanvragen?

Ouders kunnen de ondersteuning rechtstreeks aanvragen bij een zorgaanbieder. Ook scholen kunnen RTH rechtstreeks aanvragen.

Vind alle contactgegevens van zorgaanbieders.

De inzet van rechtstreeks toegankelijke hulpverlening (RTH) is op 2 manieren beperkt:

  • De hoeveelheid ondersteuning die een ouder kan aanvragen, is gekoppeld aan een puntensysteem en ouders beschikken maar over een bepaald aantal punten voor hun kind.
  • RTH wordt geleverd door zorgaanbieders die door het VAPH erkend zijn. Die zorgaanbieders kunnen maar een bepaald volume ondersteuningsvragen aan.

Naar boven

Ondersteuningsvormen

Rechtstreeks toegankelijke hulp (RTH) kan in verschillende vormen:

  • Begeleiding (individuele psychosociale begeleiding)
  • Globale individuele ondersteuning (GIO)
  • Outreach
  • Dagopvang
  • Verblijf

Begeleiding (individuele psychosociale begeleiding)

Als je beroep doet op begeleiding, word je 1 op 1 ondersteund door een begeleider in de organisatie van je huishouden, administratie, werksituatie, … De begeleiding beperkt zich tot inhoudelijke begeleiding (meedenken, oplossingen zoeken). Geen praktische hulp. 

Het gaat om een aantal uur per week, gedurende een korte periode.

Vind meer informatie over begeleiding op de website van het VAPH.

Mobiele begeleiding

Ouders kunnen aan de zorgaanbieder vragen om ondersteuning te laten organiseren in je school, bijvoorbeeld als je schoolteam nood heeft aan concrete tips of specifieke handelingen wil aanleren. Zo kunnen jullie ervaringen en tips delen en vragen stellen aan elkaar. Dit heet mobiele begeleiding.

Ouders ondertekenen hiervoor een overeenkomst met de zorgaanbieder die de ondersteuning biedt in de school. Dit hangt af van de begeleidingsmomenten waar het gezin recht op heeft. Ouders betalen hier mogelijks een bijdrage voor.

Als de leerling al ondersteuning krijgt vanuit het ondersteuningsmodel, dan worden beide ondersteuningsvormen beter op elkaar afgestemd. Pedagogisch-didactische ondersteuningsvragen zijn bijvoorbeeld voor de ondersteuningsteams van het ondersteuningsmodel en niet voor mobiele begeleiding. 

Ga in gesprek

Overweeg je als school om ondersteuning te voorzien door een zorgaanbieder? Ga dan in gesprek met de ouders, deel je bezorgdheden en vertel waar je ondersteuning nodig hebt. Bekijk samen wie er een antwoord kan bieden op jullie vragen.

Praktijkverhalen begeleiding

Anna - 5 jaar

Anna heeft het moeilijk: ze bijt en stampt geregeld andere kinderen en heeft al eens geprobeerd weg te lopen. Er is een vermoeden van een autismespectrumstoornis (ASS). Er is nog geen ondersteuning van-uit het ondersteuningsmodel.

De ouders schakelen een RTH-dienst in. Pieter, medewerker van de RTH-aanbieder, observeert het handelen van Anna thuis en in de klas. Hij merkt op dat het voor Anna heel belangrijk is om de duurtijd van een bepaalde activiteit duidelijk te maken. Hij geeft uitleg over autisme aan de leerkracht en geeft de tip om voor activiteiten een timer te gebruiken.

Quinten - 3 jaar

Quinten is een kleuter met een motorische beperking. 

Er is een ondersteuner, Jitske, vanuit het ondersteuningsmodel onderwijs. Jitske focust op ondersteuning in de klas en voor de leerkracht om activiteiten zo te organiseren en/of aan te passen dat ze voor Quinten haalbaar zijn. 

Maarten, de mobiele begeleider, bekijkt welke noden er zijn bij Quinten en de school op het vlak van ADL (algemene dagelijkse levensverrichtingen zoals eten, verplaatsen, toilet)  en werkt met Quinten aan zelfstandig eten en drinken. Maarten denkt ook mee met het schoolteam om de ondersteuning bij ADL te organiseren binnen de school.

Naar boven

Globale individuele ondersteuning (GIO)

Globale individuele ondersteuning (GIO) is laagdrempelige en snel inzetbare hulp in de gewone kinderopvang of school, zodat leerlingen, met en zonder specifieke zorgbehoeften, samen spelen, leren en vriendschappen sluiten.

GIO is er voor kinderen met een (vermoeden van) handicap die starten in de reguliere kinderopvang, kleuterklas of het eerste leerjaar. GIO wil die overgangsmomenten ondersteunen.

GIO biedt zowel individuele psychosociale begeleiding als praktische hulp. De aard van de ondersteuning kan verschillen en door elkaar lopen, zoals stimulatie, coaching, training en assistentie bij activiteiten.

Ouders kunnen zelf GIO aanvragen bij zorgaanbieders die het aanbieden. Als school kan je ouders hierbij ondersteunen. Bespreek samen hoe de GIO wordt ingezet.

Hoe kan je gebruik maken van GIO? Hoeveel GIO kan een leerling krijgen? Lees meer over GIO op de website van het VAPH.

Deze ondersteuningsvorm startte in september 2019 en werd uitgewerkt door het VAPH, in samenwerking met Kind & Gezin en het departement Onderwijs en Vorming.

Ontdek welke zorgaanbieders GIO aanbieden.

Praktijkverhaal globale individuele ondersteuning

Mo – 6 JAAR

Mo heeft een visuele beperking en gaat van het kleuteronderwijs naar het eerste leerjaar. In de school is al een ondersteuner vanuit het ondersteuningsmodel aanwezig die Mo en de kleuterjuffen ondersteunt, Annelies. Annelies zal samen met de leerkracht van het eerste leerjaar naar aangepaste oefeningen zoeken en zal Mo soms helpen om delen van de leerstof te verwerken. Chris neemt de globale individuele ondersteuning op. Chris zal Mo gedurende een bepaalde periode tijdens de middag begeleiden naar de refter en bijstaan bij het eten. Daarnaast werken Chris en Mo rond mobiliteit, zoals veilig bewegen in het gebouw van de school en de buitenschoolse opvang. Chris geeft hierover ook tips aan de leerkracht (het schoolteam) zodat zij ermee verder kunnen. Annelies, Chris, het schoolteam, de ouders, Mo en de mensen van de opvang wisselen informatie uit en maken de nodige afspraken.

Naar boven

Outreach

Als school kan je, op eigen initiatief, beroep doen op outreach. Dit is een vorm van ondersteuning waarbij een zorgaanbieder aan je schoolteam een vorming komt geven over een specifieke zorgbehoefte of handicap. Als school contacteer je zelf een zorgaanbieder. 

Praktijkverhaal outreach

Een school wil haar werking autisme-vriendelijker maken en meer rust en structuur brengen. Ze zijn ervan overtuigd dat dit ook op de andere kinderen een positief effect zal hebben. Een zorgaanbieder komt een vorming geven over autisme en overlegt dan samen met het schoolteam over welke veranderingen zij kunnen doorvoeren in hun school.