Draaiboek heropstart lessen: thema leren

  • Scholen moeten de kans krijgen om dit schooljaar nog alle leerlingen weer naar school te laten komen. Scholen bepalen echter zelf, binnen de aangepaste veiligheidsmaatregelen, welke uitbreiding voor hen haalbaar en doenbaar is, zowel qua leerjaren, timing als het aandeel onderwijstijd op school. Hierbij moet rekening gehouden worden met de beschikbaarheid van personeel en infrastructuur.
  • Het draaiboek is een dynamisch document. Aanpassingen aan dit draaiboek verneem je via Schooldirect en de socialemediakanalen Facebook en Twitter.

Uitgangspunten

De begeleidingsdiensten van alle onderwijsverstrekkers hebben een aantal handvatten geformuleerd om essentiële doelen af te bakenen, die ervan uitgaan dat:

  • De focus op de essentiële doelen ligt. Een brede, harmonieuze vorming blijft belangrijk.
  • Je vanuit de diversiteit en context van jouw school (en leraren van hun klas), het best keuzes kan maken over welke leerinhouden je nog moet aanbieden.
  • Er expliciete aandacht nodig is voor die leerlingen die een achterstand opbouwden tijdens de preteaching-fase. Ook voor de leerjaren en leerlingengroepen voor wie het onderwijs op school nog niet herstart, is deze aandacht nodig.
  • De keuze van de lesorganisatie bij het schoolteam blijft. Waak over een evenwichtige inzet van je hele schoolteam.

Naar boven

Maatregelen

  • Als je als school afwijkt van de gewone lessenroosters, zet je je personeel soepeler in en je respecteert daarvoor de gemaakte afspraken. 
  • Vanaf 15 mei kunnen de stages in het voltijds onderwijs (zowel gewoon als buitengewoon secundair onderwijs) terug opstarten van zodra de betrokken bedrijven terug opstarten. Mogelijk kan niet elke onderneming terug starten met de stage, of acht niet elke school het opportuun dat de stage terug opstart. Scholen kunnen deze beslissing vandaag al nemen.
  • Voor studierichtingen met stages kan je de beslissingsboom over de stages gebruiken:

    • Stap 1: geef prioriteit aan leerlingen voor wie een stage verplicht is vanuit een federale regelgeving (opleiding verzorging/zorgkundige/farmaceutisch-technisch assistent).

    • Stap 2: leerlingen die vallen onder artikel 157 §6 van de codex secundair onderwijs: leerlingen waarbij de stage verplicht is in het curriculum (en deze verplichting nog niet werd doorlopen) dienen voorrang te krijgen op leerlingen die geen stageverplichting hebben of deze verplichting al hebben volbracht. Indien een stage binnen deze verplichting niet mogelijk is, kan er beroep worden gedaan op de overmachtsbepaling die nu reeds in de regelgeving werd voorzien.

    • Stap 3: laatstejaars krijgen voorrang op andere leerlingen.

Naar boven

Adviezen

Als je essentiële doelen bepaalt, volg je volgende richtlijnen:

  • Ga stapsgewijs te werk door eerst te selecteren wat essentieel is, baken samen met het schoolteam af wat in welk jaar nog aan bod zal komen en maak samen keuzes.
  • Een eerste selectie gebeurt het best door de individuele leraar. Het leerplan vormt hierbij het vertrekpunt en niet de gebruikte methoden en/of handboeken. De volgende afwegingen kan je daarbij maken:
    • Kunnen bepaalde leerplandoelen doorgeschoven worden naar het volgende leerjaar omdat ze aansluiten en gemakkelijk op te pikken zijn in het volgende leerjaar? Daarbij is ook de afweging te maken voor welke leerdoelen onderwijs vanop afstand eerder wel of eerder niet geschikt is.
    • Werden de inhouden die verwerkt zitten in de leerplandoelen al voldoende aangeboden?
    • Bevatten deze leerplandoelen belangrijke voorkennis voor latere leerjaren, in het bijzonder bij scharnier- of transitiemomenten?
      • Derde kleuterklas: zet in op die competenties die nodig zijn om in het eerste leerjaar te starten.
      • Zesde leerjaar van de lagere school: focus op de essentiële leerstof die nog behandeld moet worden om een vlotte overstap te kunnen maken naar het secundair onderwijs.
      • Even leerjaren van de eerste en tweede graad van het secundair onderwijs: overweeg wat nodig is om een vlotte overstap te kunnen maken naar een volgende graad.
      • Eindjaar van het secundair onderwijs: overweeg wat nodig is voor de doorstroom naar een vervolgopleiding en/of de arbeidsmarkt.
    • Zijn de leerplandoelen verplicht? 
    • Welke leerplandoelen werden al bereikt vóór de opschorting van de lessen en via afstandsonderwijs?
  • Besteed vooral aandacht aan vakken die een groot gewicht hebben in het geheel van het curriculum van de studierichting of het leerjaar, maar zorg daarnaast ook voor een goede afwisseling met de andere vakken in het curriculum. Bewaak als schoolteam het geheel van het curriculum en stem onderling af, zodat je per studierichting, leerjaar en klasgroep een evenwichtig en haalbaar geheel aan leerplandoelen (en bijbehorende opdrachten) kan afbakenen. 
  • Houd als schoolteam de algemene taakbelasting van leerlingen onder controle. Leerlingen mogen niet overbelast worden. Daar zorgen de leraren voor. Ze zorgen voor een evenwicht tussen lessen op school, thuis nieuwe leerstof krijgen en taken en oefeningen.

  • Geef als schoolteam extra aandacht aan de leerlingen die je moeilijk bereikte in de periode van preteaching en nodig desgevallend leerlingen met specifieke problematieken uit om hen te ondersteunen op school.
  • Specifiek voor het buitengewoon onderwijs bekijk je met het team het best vanuit het individueel handelingsplan van de leerling wat nodig is in functie van zijn toekomst- en ontwikkelperspectief. In functie van deze nieuwe beginsituatie bepaal je prioritaire doelen en maak je afspraken rond voorbereiding en begeleiding. Besteed specifieke aandacht aan leerlingen die in aanmerking komen voor een getuigschrift basisonderwijs. Voor hen moet je voor 1 juni een gelijkwaardigheid van de leerdoelen aanvragen aan de onderwijsinspectie.

  • Dit geldt ook voor leerlingen met een individueel aangepast curriculum in het gewoon basisonderwijs en voor alle leerjaren in het gewoon secundair onderwijs waar men moet bepalen of het gevolgde individueel aangepast curriculum (IAC) het gemeenschappelijk curriculum voldoende dicht benadert om een regulier studiebewijs i.p.v. een attest van verworven bekwaamheden uit te reiken.

  • Een focus op praktijkvakken kan aangewezen zijn voor jongeren uit het 6de en 7de jaar tso en bso. Voor de andere leerlingen in het tso en bso is de algemene vorming minstens even belangrijk.
  • Besteed voldoende aandacht aan de studiekeuzebegeleiding van leerlingen in een scharnierjaar of eindjaar van het lager en secundair onderwijs.
  • Je kan ervoor kiezen om bijzondere leermeesters levensbeschouwing in te zetten voor leerinhouden buiten de levensbeschouwelijke vakken, mits lokaal overleg en mits zij over een pedagogisch diploma beschikken, en dit bij voorkeur in de school waar hun grootste opdracht ligt. Omwille van preventie-overwegingen worden zij in slechts één vestigingsplaats ingezet (zie thema veiligheid). Je kan hen ook inschakelen voor de noodopvang of voor ondersteuning in de schoolorganisatie, mits de lokale afspraken en de preventievoorschriften gerespecteerd worden. De opdracht die hen wordt toegewezen, maakt het niet onmogelijk dat zij digitaal in contact blijven met hun leerlingen. Dit advies werd opgesteld in samenspraak met de commissie levensbeschouwelijke vakken.

Naar boven

Ondersteunende vragen

Download de volledige checklist:

pdf bestandHeropstart lessen op school: checklist leren (36 kB)

Naar boven


Extra informatie