Heropstart van de lessen - informatie voor volwassenenonderwijs

  • Het volwassenenonderwijs kan beperkt en gefaseerd herstarten met fysiek aanbod vanaf 18 mei

  • Afstandsonderwijs blijft echter de norm.
  • Het is aan elk centrum om vanuit de lokale context en rekening houdend met de vooropgestelde veiligheidsmaatregelen, het luik veiligheid uit het draaiboek voor de heropstart en de risicoanalyse van elke lesplaats te selecteren voor welke opleidingen een herstart veilig en doenbaar is.
  • Voor alle opleidingen in het volwassenenonderwijs die niet worden gevat in het huidige exitplan is er geen heropstart van het contactonderwijs in het huidige schooljaar
  • Bekijk ook deze webpagina voor de algemene informatie over de gevolgen van corona voor het volwassenenonderwijs. De informatie wordt regelmatig aangepast.
  • Blijf op de hoogte van de laatste updates via de nieuwsbrief VWO of lees het archief.

Algemeen

Remediëring en ondersteuning

Stages

Contactonderwijs

Evaluaties

Ondersteuning van de centra

 

Wanneer kan het volwassenenonderwijs heropstarten?

De heropstart gebeurt beperkt en gefaseerd

  • Het blijft de bedoeling dat zo weinig mogelijk cursisten naar het centrum komen, en dit zowel voor lessen, inschrijvingen, evaluaties, administratieve verplichtingen, ….
  • Voor de lessen en evaluaties betekent dit maximaal blijven inzetten op afstandsonderwijs.
  • Veiligheid primeert op pedagogische noden. Het besmettingsgevaar en het gezondheidsrisico bij volwassenen is groot. Het mixen van generaties en de grotere geografische spreiding van de woonplaats van cursisten noodzaakt virologische terughoudendheid bij de heropstart van het volwassenenonderwijs. Daarom is het belangrijk dat de centra zich strikt houden aan de goedgekeurde afspraken voor de heropstart. 
  • In een eerste fase, vanaf 18 mei, kunnen centra die dat wensen starten met een individueel contact op afspraak voor cursisten met bijkomende ondersteuningsnoden. Het gaat enkel om een selectie van cursisten binnen de centra voor basiseducatie en binnen het tweedekansonderwijs van de centra voor volwassenenonderwijs. Vanaf dan kan ook een selectie van de geschorste stages terug opstarten volgens het tempo waarin de betrokken sectoren opnieuw opstarten. 
  • Vanaf 1 juni gaat de tweede fase in. Lessen in het centrum kunnen dan opnieuw worden opgestart voor een beperkt aantal opleidingen. Cursisten die dit schooljaar afstuderen in bepaalde beroepsopleidingen van de centra voor volwassenenonderwijs en cursisten van de basismodules Nederlands tweede taal (cbe en cvo) komen hiervoor in aanmerking. Ook evaluatie in het centrum is vanaf die datum uitzonderlijk mogelijk voor een beperkte groep van de meest kwetsbare cursisten waarbij de evaluatie niet in afstandsonderwijs kan. 
  • Voor alle opleidingen die niet worden gevat in het huidige goedgekeurde voorstel is er geen heropstart van het contactonderwijs in het huidige schooljaar. 
  • Het goedgekeurde voorstel voor de heropstart bepaalt wat maximaal mogelijk is. Elk centrum kan na risicoanalyse van iedere lesplaats en rekening houdend met de veiligheidsvoorschriften en het luik preventie uit het draaiboek voor de heropstart binnen deze afgebakende prioriteiten selecteren voor welke cursussen het praktisch-organisatorisch haalbaar is om opnieuw op te starten met contactonderwijs. Het is beter minder op te starten op een veilige en beheersbare manier, dan veel op te starten met risico voor de veiligheid van personeel en cursisten.

Naar boven

Wat zijn de uitgangspunten bij de heropstart?

Het centrum blijft maximaal inzetten op afstandsonderwijs. Via afstandsonderwijs kan er nieuwe leerstof aan bod komen en geëvalueerd worden. Het is een volwaardig alternatief naast contactonderwijs. Het nooddecreet laat toe om modules volledig af te werken in afstandsonderwijs. Tijdelijk vervalt de vereiste om minimaal 1 evaluatiemoment in contactonderwijs in te richten. Enkel voor een beperkt aantal opleidingen en doelgroepen van cursisten kan het contactonderwijs terug opgestart worden.

De focus bij de heropstart ligt op:

  • Het behalen van een diploma/beroepskwalificatie voor cursisten die aan het einde van hun traject zitten.
  • Het bereiken van kwetsbare cursisten die anders (permanent) dreigen af te haken.

Heropstarten voor alle opleidingen is niet veilig en doenbaar. Het voorstel voor de heropstart kwam tot stand op basis van de signalen die ons bereiken uit de centra, de belronde van de onderwijsinspectie en de input van onderwijsverstrekkers en vakorganisaties. De GEES-werkgroep (de groep van experts die belast is met de exitstrategie) gaf hiervoor groen licht.

Het blijft de bedoeling dat zo weinig mogelijk cursisten naar het centrum komen, en dit zowel voor lessen, inschrijvingen, evaluaties, administratieve verplichtingen, ….

Naar boven

Mag de loketfunctie heropstarten voor inschrijvingen?

Dit moet zo veel mogelijk vermeden worden.

Het blijft de bedoeling dat zo weinig mogelijk cursisten naar het centrum komen

Veiligheid primeert. Het besmettingsgevaar en het gezondheidsrisico bij volwassenen is groot. Het mixen van generaties en de grotere geografische spreiding van de woonplaats van cursisten noodzaakt virologische terughoudendheid bij de heropstart van het volwassenenonderwijs. Daarom is het belangrijk dat de centra zich strikt houden aan de goedkeurde afspraken voor de heropstart.

Richtlijnen over online inschrijven tijdens de coronaperiode volgen zeer snel. Focus eerst op de veilige organisatie van wat mag heropstarten.   

Naar boven

Hoe kan je cursisten digitaal inschrijven?

Om verplaatsingen van cursisten tijdens de coronaperiode maximaal te vermijden en omdat cursisten moeilijkheden ondervinden om de nodige papieren stavingsstukken te bemachtigen, versoepelen tijdelijk de richtlijnen daarrond. 

Versoepeling van de richtlijnen rond papieren stavingsstukken voor de vrijstelling van inschrijvingsgeld: het papieren stavingsstuk moet geldig zijn tussen 1 maand voor de inschrijving en uiterlijk op het registratiemoment.   

Uitbreiding van de 3 bestaande mogelijkheden om digitaal in te schrijven met tijdelijk een 4e mogelijkheid:  

  1. Beveiligd online inschrijven voor nieuwe of bestaande cursisten (kan altijd).  
  2. Pré-inschrijven online voor nieuwe of bestaande cursisten (kan altijd).  
  3. 1e inschrijving via contact voor nieuwe cursisten, vervolginschrijvingen voor bestaande cursisten via online leerplatform centrum (via e-ID of account) (kan altijd).  
  4. Per mail inschrijven, voor nieuwe of bestaande cursisten (enkel tijdens coronaperiode). 

Deze 4e mogelijkheid geldt enkel voor inschrijvingen voor het huidige en komende schooljaar die plaatsvinden zolang er beperkende coronamaatregelen gelden. Belangrijk daarbij: 

  • De cursist mailt naar het centrum een scan of foto (eventueel genomen via smartphone) van zijn e-ID of identiteitsbewijs.  
  • Het centrum bewaart in het (digitale) cursistendossier de door het centrum verzonden e-mail met het inschrijvingsformulier en de replymail waarin de cursist antwoordt dat hij akkoord is. 

Gebruik deze optie enkel voor die cursisten waarvoor de 3 andere opties niet mogelijk zijn.

Lees de richtlijnen rond digitaal inschrijven.

Naar boven

Wat met cursisten uit de buurlanden?

In het kader van de beperkte heropstart vwo kunnen cursisten uit buurlanden naar België komen. Op de FAQ’s van het Nationaal Crisiscentrum (NCCN) staat dat cursisten uit buurlanden naar België kunnen komen in het kader van het hervatten van de onderwijsactiviteiten. Cursisten volgen de regels van hun land voor de grensovergangen. Zekerheidshalve is het aangewezen om de cursisten een bewijs van inschrijving af te leveren. Hou er rekening mee dat er voorlopig geen openbaar vervoer grensoverschrijdend functioneert. 

Voor buitenlandse cursisten uit andere landen dan onze buurlanden is er nog geen toestemming.

Naar boven

Voor wie kan een centrum remediëring en ondersteuning voorzien?

De centra kunnen, vanaf 18 mei, remediëring en ondersteuning voorzien in een-op-een-contact met de cursisten. De centra beperken zich hierbij tot volgende cursisten:

  • Centra voor basiseducatie: cursisten die vanuit hun sociale, economische en/of persoonlijke situatie nood hebben aan extra ondersteuning in hun onderwijstraject.
  • Centra voor volwassenenonderwijs: cursisten tweedekansonderwijs waarvoor schooluitval dreigt en die niet of onvoldoende kunnen bereikt worden via afstandsonderwijs.

Niet alle cursisten basiseducatie en tweedekansonderwijs hebben nood aan die remediëring en ondersteuning. Selecteer een beperkt aantal zeer kwetsbare cursisten die niet in staat zijn om op afstand zelfstandig de online lessen te volgen en waarvoor schooluitval dreigt.

Bij de organisatie van deze individuele contacten houdt het centrum rekening met de vooropgestelde veiligheidsmaatregelen, het luik preventie uit het draaiboek voor de heropstart en de risicoanalyse van elke lesplaats.

Naar boven

Welke stages kunnen heropstarten?

Vanaf 18 mei kunnen de stages en proeftuinen duaal leren terug opstarten volgens het tempo waarin de betrokken sectoren opnieuw opstarten. Bepaalde stages mochten ook al voor 18 mei verder gezet worden.

Het centrum weegt de opportuniteit van de stages af. Is er voldoende informatie om een evaluatie op te baseren, dan kan een centrum ervoor kiezen de stage niet terug op te starten. 

Bij de afweging over welke stages nog kunnen georganiseerd worden, biedt volgende beslissingsboom een houvast:

  1. Geef prioriteit aan cursisten voor wie een stage verplicht is vanuit een federale regelgeving (opleiding verzorging/zorgkundige/farmaceutisch-technisch assistent). Geef ook voorrang aan cursisten in de proeftuinen duaal leren: die cursisten gaan naar een werkplek in het kader van competentieverwerving.
  2. Cursisten waarbij de stage verplicht is in het opleidingsprofiel (en deze verplichting nog niet werd doorlopen) krijgen voorrang op cursisten die geen stageverplichting hebben of die verplichting al hebben volbracht.
  3. Afstuderende cursisten krijgen voorrang op andere cursisten. Dat zijn cursisten die dit schooljaar het certificaat van de opleiding behalen (dus tot 31 augustus 2020).

Binnen deze volgorde van prioriteiten selecteert het centrum voor welke cursisten het praktisch-organisatorisch haalbaar is om opnieuw op te starten met de stage.

Naar boven

Voor welke opleidingen kan het contactonderwijs heropgestart worden?

Vanaf 1 juni kan contactonderwijs opgestart worden voor:

  • Afstuderende cursisten in harde en zachte technieken in de cvo.
  • Basismodules Nederlands Tweede Taal in de cvo en cbe.

Contactonderwijs voor afstuderende cursisten in harde en zachte technieken

Voor opleidingen binnen een beperkt aantal studiegebieden mogen de lessen en evaluaties in het centrum hervat worden. Heropstarten voor alle studiegebieden is niet haalbaar. 

Daarom werd aan de GEES-werkgroep (de groep van experts die belast is met de exitstrategie) voor een beperkt aantal studiegebieden toestemming gevraagd om te heropstarten voor lopende modules met afstuderende cursisten. Dat zijn cursisten die dit schooljaar het certificaat van de opleiding behalen (dus tot 31 augustus 2020). Heropstart is beperkt tot die lopende modules uit volgende studiegebieden binnen het secundair volwassenenonderwijs:

  • Afwerking bouw
  • Algemene personenzorg
  • Assistentie vrije zorgberoepen
  • Auto
  • Bakkerij
  • Chemie
  • Groot transport
  • Horeca
  • Huishoudhulp
  • ICT-technieken
  • Koeling en warmte
  • Land- en tuinbouw
  • Lassen
  • Lichaamsverzorging
  • Maritieme diensten
  • Mechanica-elektriciteit
  • Ruwbouw
  • Schrijnwerkerij
  • Slagerij
  • Specifieke personenzorg

Binnen de toegestane studiegebieden kunnen modules die nog niet gestart waren of waar geen afstuderende cursisten in zitten, niet opstarten.

Voor alle andere opleidingen van de centra voor volwassenenonderwijs en voor alle opleidingen van de centra voor basiseducatie (behalve de basismodules NT2 – zie lager) is er geen heropstart van het contactonderwijs toegestaan in het schooljaar 2019-2020.
 

Contactonderwijs basismodules Nederlands Tweede Taal

Voor de cursisten die vrijwel geen enkele notie van het Nederlands hebben en voor de laaggeletterde en ongeletterde NT2-cursisten is afstandsonderwijs minder geschikt. 

Daarom kunnen voor de basismodules NT2 de lessen en evaluaties in het centrum vanaf 1 juni heropgestart worden.

In de centra voor basiseducatie kan volgend aanbod terug heropgestart worden: 
•    Leergebied alfa NT2
•    Leergebied NT2

In de centra voor volwassenenonderwijs gaat het om volgend aanbod: 
•    Opleiding NT2 Richtgraad 1 (+ bijhorende opleiding Latijns Schrift Richtgraad 1)

NT2 is een grote en gemixte doelgroep. Het is mogelijk dat een heropstart van de lessen voor alle basismodules uit de bovenstaande leergebieden/opleiding niet veilig en doenbaar is voor het centrum. Om op dat moment de afweging te maken welke cursussen wel of niet in contactonderwijs worden opgestart is er een prioritering voorzien. 

Voorrang gaat naar de cursisten in verlengde trajecten omdat zij het meeste nood hebben aan contactonderwijs. Daarnaast geven we voorrang aan cursisten die hun opleiding kunnen beëindigen.

Voor de centra voor basiseducatie betekent deze prioritering in volgorde: 

  1. Alle Waystage-modules (niveau 1.2) binnen alfa NT2 en NT2.
  2. Alle Breakthrough-modules (niveau 1.1) binnen alfa NT2 en NT2.  

Voor de centra voor volwassenenonderwijs betekent dat in volgorde:

  1. Verlengde trajecten Waystage-modules (niveau 1.2) binnen NT2 richtgraad 1.
  2. Verlengde trajecten Breakthrough-modules (niveau 1.1) binnen NT2 richtgraad 1.
  3. Standaard en verkorte trajecten Waystage-modules (niveau 1.2) binnen NT2 richtgraad 1.
  4. Standaard en verkorte trajecten Breakthrough-modules (niveau 1.1) binnen NT2 richtgraad 1.

Indien het voor een centrum organisatorisch-praktisch haalbaar is conform het luik preventie in het draaiboek voor de heropstart, de veiligheidsvoorschriften en de risicoanalyse, dan kunnen alle basismodules NT2 heropstarten in contactonderwijs. 

Voor NT2 Richtgraad 2, 3 en 4 kan contactonderwijs in het centrum niet heropgestart worden. Deelname aan afstandsonderwijs is voor een groter deel van die cursisten mogelijk. Door de beperkte toelating om voor een selecte groep van de meest kwetsbare cursisten een evaluatie in het centrum te organiseren, kan ook voor een beperkte groep van de meest kwetsbare cursisten in deze opleidingen een evaluatie in het centrum georganiseerd worden. Maak daarvoor een beperkte selectie volgens de criteria in FAQ ‘Mogen evaluaties in het centrum doorgaan?

Naar boven

Waarom kunnen niet alle studiegebieden uit de harde en zachte technieken heropstarten?

Heropstarten voor alle opleidingen uit alle studiegebieden is niet haalbaar. Daarom werd aan de GEES-werkgroep (de groep van experts die belast is met de exitstrategie) voor een beperkt aantal studiegebieden toestemming gevraagd om te heropstarten voor lopende modules met afstuderende cursisten. Dat zijn cursisten die dit schooljaar het certificaat van de opleiding behalen (dus tot 31 augustus 2020).  

De studiegebieden die kunnen heropstarten zijn goedgekeurd door de GEES-werkgroep op basis van één of meer van volgende kenmerken:

  • Een diplomagerichte beroepsopleiding die leidt naar een diploma secundair onderwijs in kader van verder studeren in hoger onderwijs of tewerkstelling.
  • Een praktijkopleiding waarvoor lessen in het centrum met de nodige infrastructuur en uitrusting noodzakelijk zijn.
  • Een STEM-opleiding en/of opleiding die leidt naar een structureel knelpuntberoep.
  • Intensieve dagtrajecten met loopbaanperspectief voor werkloze cursisten in een traject naar werk, cursisten in loopbaanonderbreking,…
  • Opleidingen in samenwerking met / op vraag van partners: bedrijven, VDAB,…

Bekijk de lijst van studiegebieden waar een heropstart van het contactonderwijs mogelijk is.

Binnen de toegestane studiegebieden kunnen modules die nog niet gestart waren of waar geen afstuderende cursisten in zitten, niet opstarten.

Voor alle andere opleidingen van de centra voor volwassenenonderwijs en voor alle opleidingen van de centra voor basiseducatie (behalve de basismodules NT2 – zie lager) is er geen heropstart van het contactonderwijs toegestaan in het schooljaar 2019-2020.

Naar boven

Wat wordt verstaan onder basismodules NT2?

Vanaf 1 juni kunnen  de lessen en evaluaties van de basismodules NT2 in het centrum heropgestart worden. Onder basismodules wordt verstaan: alle modules uit de leergebieden alfa NT2 en NT2 uit de basiseducatie en alle modules uit de opleiding NT2 Richtgraad 1 en de module Latijns Schrift voor de centra voor volwassenenonderwijs.

Er is een prioritering binnen de heropstart van de basismodules NT2. Zie daarvoor FAQ ‘Contactonderwijs basismodules Nederlands Tweede Taal’

Dit is wat maximaal mogelijk is. Elk centrum kan na risicoanalyse van iedere lesplaats en rekening houdend met de veiligheidsvoorschriften en het luik preventie uit het draaiboek voor de heropstart binnen deze afgebakende prioriteiten selecteren voor welke cursussen het praktisch-organisatorisch haalbaar is om opnieuw op te starten met contactonderwijs. 

Het is beter minder op te starten op een veilige en beheersbare manier, dan veel op te starten met risico voor de veiligheid van personeel en cursisten.
 

Naar boven

Wat met de opleidingen die niet opgenomen zijn in het goedgekeurde voorstel voor de heropstart?

Heropstarten voor alle opleidingen en doelgroepen van cursisten is niet veilig en doenbaar. Het voorstel voor de heropstart kwam tot stand op basis van de signalen die ons bereiken uit de centra, de belronde van de onderwijsinspectie en de input van onderwijsverstrekkers en vakorganisaties. 

De GEES-werkgroep (de groep van experts die belast is met de exitstrategie) gaf enkel groen licht voor een beperkte en gefaseerde heropstart.

Voor de opleidingen in het volwassenenonderwijs die niet opgenomen zijn in het goedgekeurde voorstel voor de heropstart is er geen heropstart van de lessen in het centrum in het schooljaar 2019-2020 en blijft afstandsonderwijs de enige mogelijkheid.

Naar boven

Mogen evaluaties terug doorgaan in het centrum?

Het uitgangspunt blijft dat ook evaluaties maximaal via afstandsonderwijs verlopen.

Enkel voor de meest kwetsbare cursisten uit onder andere de basiseducatie en het tweedekansonderwijs die niet in staat zijn op afstand zelfstandig de evaluatie af te leggen, kan een evaluatie in het centrum doorgaan. Maak daarbij volgende afweging:

  • Het is de bedoeling dat zo min mogelijk cursisten zich naar het centrum begeven.
  • Niet alle cursisten in een bepaalde opleiding zijn kwetsbare cursisten. 
  • Selecteer de meest kwetsbare cursisten die niet in staat zijn om op afstand zelfstandig de evaluatie af te leggen en waarvoor schooluitval dreigt.
  • Nodig die beperkte selectie cursisten uit om in het centrum de evaluatie af te leggen.
  • Voor alle andere cursisten is een evaluatie in het centrum niet mogelijk.

Voor de opleidingen die mogen herstarten conform het goedgekeurde voorstel voor de heropstart, kunnen evaluaties in het centrum georganiseerd worden: lopende modules met afstuderende cursisten binnen de harde en zachte technieken (dat zijn cursisten die dit schooljaar het certificaat van de opleiding behalen, dus tot 31 augustus 2020) en basismodules NT2. Zie hiervoor FAQ 'Voor welke opleidingen kan het contactonderwijs heropgestart worden?'

Het is aan elk centrum om vanuit de lokale context en bovenal rekening houdend met de vooropgestelde veiligheidsmaatregelen, het luik preventie uit het draaiboek voor de heropstart en de risicoanalyse van elke lesplaats, te selecteren voor welke groepen een evaluatie in het centrum noodzakelijk en praktisch-organisatorisch haalbaar is.

Naar boven

Kunnen studiebewijzen digitaal worden uitgereikt?

Het is niet mogelijk om studiebewijzen rechtsgeldig digitaal uit te reiken. Studiebewijzen kunnen in principe wel op een rechtsgeldige wijze elektronisch ondertekend worden. De validatie van het studiebewijs gebeurt echter met een droogstempel van het centrum, die naast de handtekening van de directeur (of zijn gemandateerde) wordt aangebracht. Het probleem is dat de beveiligde handtekening haar beveiliging verliest op het moment dat het elektronisch studiebewijs wordt afgedrukt.

De invoering van digitale studiebewijzen vergt een grondige voorbereiding en verder onderzoek naar onder andere fraudebestendigheid is nodig. Studiebewijzen worden dus ook dit schooljaar uitgereikt op papier. 

Het bestuur van het centrum is verplicht de studiebewijzen uit te reiken aan de cursisten uiterlijk op het einde van de tweede maand na het afsluiten van de evaluatie. Het is duidelijk dat dit in de huidige omstandigheden, waarin verplaatsingen van en naar het centrum zoveel als mogelijk vermeden worden, moeilijk realiseerbaar kan zijn. Er wordt nagegaan op welke manier hiermee kan omgaan worden in deze periode. Concrete richtlijnen hieromtrent worden in de volgende weken verspreid. 

In ieder geval wordt centra aangeraden om voor de cursisten waarvan de lessen heropstarten, ook de uitreiking van de studiebewijzen in het kader van deze heropstart te organiseren. 

Processen-verbaal kunnen wel op een rechtsgeldige wijze elektronisch ondertekend (en bewaard) worden.

Naar boven

Hoe kan het centrum de heropstart veilig laten verlopen?

Het goedgekeurde voorstel voor de heropstart bepaalt wat maximaal mogelijk is. Elk centrum kan na risicoanalyse van iedere lesplaats en rekening houdend met de veiligheidsvoorschriften en het luik preventie uit het draaiboek voor de heropstart binnen deze afgebakende prioriteiten selecteren voor welke cursussen het praktisch-organisatorisch haalbaar is om opnieuw op te starten met contactonderwijs. Het is beter minder op te starten op een veilige en beheersbare manier, dan veel op te starten met risico voor de veiligheid van personeel en cursisten.

Een draaiboek met een preventieluik en een pedagogisch luik biedt de nodige houvast. Het draaiboek werd initieel ontwikkeld voor het leerplichtonderwijs en is nadien vertaald naar de context van het volwassenenonderwijs. Het draaiboek is een dynamisch document, dat aangepast wordt op basis van voortschrijdende inzichten, sociaal overleg en concrete vragen vanuit het veld. 

Het luik preventie vwo is al beschikbaar voor de centra voor basiseducatie en de centra voor volwassenenonderwijs. De pedagogische begeleidingsdiensten hebben het pedagogisch luik met maatregelen en adviezen voor de centra voor volwassenenonderwijs reeds uitgewerkt. Het pedagogisch luik met maatregelen en adviezen voor de centra voor basiseducatie wordt later nog toegevoegd aan het draaiboek.

Lees het draaiboek voor de heropstart: pdf bestandDraaiboek voor volwassenenonderwijs: heropstart van de lessen (593 kB)

Op het vlak van ICT-materiaal treft je centrum het best hygiënemaatregelen. Bekijk tips en richtlijnen van de Vlaamse overheid om scherm, toetsenbord, muis en buitenoppervlak van computers in het centrum schoon te maken en te desinfecteren.

Naar boven


Extra informatie