Beleid tegen schooluitval

Doel

De Vlaamse overheid wil het leerrecht en het behalen van een kwalificatie garanderen voor elk kind en elke jongere.

Doel voor 2020 volgens het Pact-2020: Het Vlaams onderwijs halveert het percentage vroegtijdige schoolverlaters naar maximaal 4,25% (volgens de EAK-indicator)

Waarom inzetten op minder vroegtijdige schoolverlaters?

Tijdens het schooljaar 2016-2017 verliet 11 % van onze jongeren vroegtijdig de school. In de grotere steden loopt dat cijfer vaak op tot 20%.

Vroegtijdige schoolverlaters komen in een zeer kwetsbare positie op de arbeidsmarkt.

Een kwalificatie daarentegen leidt tot meer mogelijkheden om een job te kiezen waarbij de jongere zich betrokken voelt. Het zorgt voor een beter loon en leidt zo tot een hogere levensstandaard, zowel financieel als sociaal en mentaal. Een hogere levensstandaard is dan weer goed voor de samenleving en de economische groei.

Hoe zorgen voor een daling van het aantal vroegtijdige schoolverlaters?

Om het aantal vroegtijdige schoolverlaters te verlagen, is een geïntegreerde strategie nodig waarin beleidsmakers op verschillende niveaus hun verantwoordelijkheid opnemen:

  • Europa
  • Vlaanderen
  • De lokale partners
  • Scholen
  • Leerlingen en ouders

Een overkoepelend plan van aanpak zorgt voor samenhang en coördinatie van de verschillende initiatieven.
De Europese Commissie biedt een geschikt referentiekader voor het beleid:

Schema Europees referentiekaderEuropees referentiekader voor een beleid tegen schooluitval

Vlaanderen

Op Vlaams niveau is beslist om hetpdf bestandActieplan Samen tegen Schooluitval (pdf, 58 p.) (1006 kB) uit te voeren, opgesteld volgens het Europees referentiekader.

Het actieplan bevat:

  • Acties die de problematiek in kaart brengen
  • Coördinerende acties
  • Preventieve acties
  • Acties voor interventie zodra een leerling het leerplichtonderwijs dreigt te verlaten
  • Compenserende acties voor jongeren die ongekwalificeerd uitvallen

Lokale partners

Het Vlaamse beleid wordt vertaald naar de specifieke lokale context. Daar worden alle relevante lokale partners bij betrokken.
Sinds september 2016 zijn er 6 netwerken Samen tegen Schooluitval actief in Vlaanderen, één voor elke provincie en één voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Ter ondersteuning van die netwerken en alle lokale partners ontwikkelde het Departement Onderwijs en Vorming een draaiboek en een kijkwijzer. De lokale partners kunnen ermee aan de slag om een lokaal beleid tegen schooluitval uit te stippelen: leerrecht garanderen, spijbelen en vroegtijdig schoolverlaten tegengaan.

Scholen

Volgens het decreet leerlingenbegeleiding moet elke school een kwaliteitsvol beleid op leerlingenbegeleiding uitwerken, implementeren en evalueren. In dit beleid voorziet de school een sterke brede basiszorg voor alle leerlingen en verhoogde zorg voor die leerlingen waarvoor de brede basiszorg niet volstaat. Belangrijk is dat de school het beleid op leerlingenbegeleiding uitwerkt op basis van de noden van de leerlingenpopulatie en de schoolse context. Een school die geen spijbelaars heeft, zou in principe geen spijbelbeleid moeten opnemen in haar beleid op leerlingenbegeleiding. Een school met een sterke brede basiszorg zet sowieso preventief in op spijbelen.

Leerlingen en ouders

Leerlingen en ouders gaan een engagement aan met de school om de onderwijsloopbaan zo vlot mogelijk te laten verlopen. Bij afwezigheden laten ouders dit zo snel mogelijk weten aan de school en voorzien de nodige attesten om de afwezigheid te wettigen. Leerlingen en ouders moeten ingaan op de hulp van de school en het CLB. Zij bieden deze hulp in het belang van de leerling en zijn onderwijsloopbaan.

Europa

In haar EU 2020-strategie voor een sterke en duurzame economie, wil de Europese Unie het aantal vroegtijdige schoolverlaters verlagen tot minder dan 10% in 2020 in iedere lidstaat. In 2020 moet die doelstelling binnen ieder Europees land bereikt worden. Een werkgroep met vertegenwoordigers uit elke lidstaat waakt over de verwezenlijking van die doelstelling.

Naar boven

cover van paper

Vind hier onderzoek over o.a. spijbelen en vroegtijdig schoolverlaten