Update coronavirus: duidelijk scenario tot einde schooljaar

  • 22 mei 2020

De eerste lesdagen zijn grotendeels probleemloos verlopen dankzij de enorme inzet van directies en schoolteams om de herstart veilig en doenbaar te organiseren. Er is dan ook een groot vertrouwen in én dankbaarheid naar het onderwijsveld. Alle onderwijspartners stellen nu voor, in overleg met de experts van de GEES, om scholen de kans te bieden om dit schooljaar nog alle leerlingen weer naar school te laten komen. Lees het volledige advies aan de Veiligheidsraad: pdf bestandAdvies Vlaamse onderwijspartners m.b.t. het exitscenario corona – fase 2 (pdf, 5 p.) (197 kB)

Er is een duidelijk scenario dat onveranderd blijft voor de rest van dit schooljaar - uiteraard onder voorbehoud van de evolutie van de epidemie en de beslissingen van de Veiligheidsraad volgende week woensdag. Scholen kunnen verder bouwen op wat ze realiseerden voor de eerste fase van de heropstart. 

Het gaat om een maximumscenario. Scholen bepalen zelf, binnen de aangepaste veiligheidsmaatregelen, welke uitbreiding voor hen haalbaar en doenbaar is, zowel qua leerjaren, timing als het aandeel onderwijstijd op school. Daarbij houden ze onder meer rekening met de beschikbaarheid van hun personeel en hun infrastructuur.

Vanaf dinsdag 2 juni kunnen in het basisonderwijs alle kleuters voltijds herstarten, lagereschoolkinderen van alle leerjaren maximaal 4 dagen per week

Leerlingen in de scharnierjaren van het secundair onderwijs (2e en 4e) kunnen maximaal 2 volle of 4 halve dagen per week les krijgen op school. Leerlingen van het 1e, 3e en 5e jaar worden minstens een dag uitgenodigd op school om het schooljaar samen af te ronden. Hetzelfde geldt voor leerlingen van het deeltijds beroepssecundair onderwijs.

Het buitengewoon onderwijs kan heropstarten volgens dezelfde principes. Ook hier ligt de autonomie bij de scholen om in de mate van het mogelijke en gelet op eventuele beperkingen op vlak van leerlingenvervoer keuzes te maken. Deze tweede fase van de heropstart moet immers ook voor deze scholen voldoende veilig en haalbaar zijn.

In deze update lees je meer over:

  • Het waarom van deze uitbreiding
  • Wat het maximumscenario concreet inhoudt
  • De aangepaste veiligheidsvoorschriften per onderwijsniveau
  • Wie de risicogroepen zijn
  • Wat je doet bij vermoeden van besmetting met COVID-19

Met deze nieuwe richtlijnen hopen we jou en je team, je leerlingen en ouders een concreet en helder perspectief te geven voor de terugkeer naar de klas dit schooljaar. Veel succes!

Vanwaar de keuze voor dit scenario?

Na 1 week heeft het onderwijsveld samen met de GEES de heropstart geëvalueerd en besloten om scholen de mogelijkheden te geven bijkomende leerjaren te laten heropstarten. Welke motivatie zit daarachter? 

  • De experten van de GEES stellen dat het aantal coronabesmettingen in ons land nog steeds een gunstig verloop kent. Contactonderzoek helpt om heropflakkering van het virus te voorkomen.
  • Op basis van recent wetenschappelijk onderzoek en buitenlandse voorbeelden (o.a. Denemarken en Nederland), geeft de GEES aan dat een heropstart van de lessen voor alle -12-jarigen weinig impact zal hebben op de epidemie. Zij blijken niet de motor zijn van de verspreiding van het virus. 
  • Ook experten uit uiteenlopende wetenschappelijke disciplines, roepen op om alle kinderen terug naar school te laten gaan. Scholen bieden immers niet alleen onderwijs, maar vervullen ook een belangrijke sociale functie
  • In een brief spreken pediaters hun volste vertrouwen uit in een uitbreiding van de lessen op school. Ze rekenen daarbij óók op de leerlingen om creatief de balans te vinden tussen de veiligheidsmaatregelen en harmonieus samenleven op school. Ook de wereldgezondheidsorganisatie (WHO) benadrukt dat kinderen de beste ambassadeurs voor hygiënemaatregelen zijn. 
  • Veel leerlingen hopen zelf dit schooljaar nog naar school te kunnen. 
  • Uit een belronde van de onderwijsinspectie blijkt verder dat een meerderheid van de scholen een verruimde heropstart veilig, doenbaar en wenselijk acht. Vandaag werkt meer dan de helft van de scholen voor de opvang samen met een lokaal bestuur.   

Welke leerjaren kunnen hervatten?

Algemene principes

  • Voor de resterende lestijd van dit schooljaar is het de ambitie om alle leerlingen de kans te geven om naar school te komen, om op die manier maximaal invulling te geven aan het leerrecht voor kinderen. Dankzij voortschrijdend inzicht van de wetenschap en fijnmazige monitoring van de verspreiding van het virus is daarvoor nu een kader gecreëerd.
  • Rode draad bij de keuze van de leerjaren was opnieuw het streven naar een optimaal evenwicht tussen veiligheidsoverwegingen en pedagogische noden. 
  • Het risico op besmetting neemt toe met de leeftijd van de leerlingen, weten virologen intussen. Vanuit dat oogpunt, maar ook uit onderwijs-organisatorische overwegingen, is er bij de bepaling van de veiligheidsmaatregelen nu een onderscheid gemaakt tussen het kleuter-, lager- en secundair onderwijs. Regelmatig handen wassen blijft de belangrijkste maatregel.
  • De heropstart uitbreiden doe je alleen als dat voldoende veilig kan. Maak lokaal afspraken over de organisatie en werk als dat nodig is met een aangepaste risicoanalyse op basis van de richtlijnen verderop.
  • Voor de leerjaren die heropstarten, vervalt het aanloopleren van de voorbije weken.
  •  Aan lokale besturen wordt, gezien de omvang van de heropstart  en de financieringsmogelijkheden (30 euro per kind per dag), gevraagd om maximaal de dagopvang voor de (beperkte) resterende groep van leerlingen (mee) te organiseren binnen de normen die gelden voor het onderwijs. Het onderwijs moet zich immers in de eerste plaats toespitsen op haar kerntaak, lesgeven. Daarnaast kunnen ook grootouders (-65) instaan voor de opvang en is er corona-ouderschapsverlof. 
  • Voor de heropstart van scholen wordt in bijkomende financiering voorzien voor de extra inzet van poetspersoneel, de aankoop van het nodige poetsmateriaal en materiaal voor de hygiënemaatregelen. Meer info volgt.

Kleuteronderwijs

Dit is het maximumscenario vanaf dinsdag 2 juni:

  • Het kleuteronderwijs wordt voltijds heropgestart. Kleuters kunnen dus maximaal 5 lesdagen per week naar school. In scholen die voor dit scenario kiezen, vervalt uiteraard de dagopvang voor kleuters.
  • Het kleuteronderwijs blijft de normen van de kleuteropvang volgen, maar het maximum van 20 kleuters per contactbubbel mag verlaten worden. De klasgroep wordt de contactbubbel, ook al telt die meer dan 20 kleuters. Dezelfde bubbels behoud je wel tot het einde van het schooljaar. 
  • Je moet geen social distancing toepassen.
  • Mondmaskers zijn alleen verplicht bij het contact van kleuterbegeleider met andere volwassenen (collega’s, ouders …).
  • Blijf handhygiëne toepassen.
  • Instappers kunnen ook mee starten in de klas.

Lager onderwijs

Dit is het maximumscenario vanaf dinsdag 2 juni:

  • Leerlingen van alle leerjaren in het lager onderwijs komen minstens de helft van de wettelijk mogelijke onderwijstijd naar school, met een maximum van 4 volle lesdagen per week
  • Scholen beslissen zelf op welke manier ze dit organisatorisch invullen, bijvoorbeeld bijvoorbeeld alternerend per week, halve dagen, volle dagen … 
  • Op basis van voortschrijdende wetenschappelijke inzichten en in samenspraak met de GEES, zijn de principes van social distancing en contactbubbels licht aangepast:
    • Op de speelplaats spelen de leerlingen per contactbubbel, maar hoeft social distancing niet. Essentieel blijft wel dat de leerlingen na het spelen de handen grondig wassen
    • Social disancing geldt enkel in de klas. Bekijk dus of je voldoende grote ruimtes hebt.
      • Blijf de oppervlaktenormen van 4 m² per leerling en 8 m² per leraar handhaven.
      • Leerlingen krijgen les in een vast klaslokaal en in vaste groepen van maximaal 20 leerlingen. Als je die mogelijkheid hebt, kan je de klasgroep verhogen tot max. 20 leerlingen. 
      • Geef elke leerling in het klaslokaal een vaste zitplaats. 
    • Personeelsleden dragen verplicht een mondmasker als ze zich tussen leerlingen lager onderwijs door bewegen en bij elk contact met volwassenen. Plexiglas en faceshields gebruiken bij lesgeven vooraan in de klas, blijft mogelijk. 

Secundair onderwijs

Dit is het maximumscenario vanaf dinsdag 2 juni:

  • De laatstejaarsleerlingen konden al deels herstarten vanaf 15 mei. Dat blijft zo. Bijkomend kunnen de leerlingen van het 2de en 4de jaar secundair maximaal 2 volle of 4 halve dagen per week naar school.
  • Leerlingen van het 1ste, 3de en 5de jaar gewoon secundair onderwijs worden – los van eventuele evaluaties –  minstens 1 dag en meer als het kan, op school uitgenodigd, om samen het schooljaar te kunnen afsluiten. Hetzelfde geldt voor leerlingen van het deeltijds beroepssecundair onderwijs. Tijdens deze afsluitende dag(en) is er zowel ruimte voor het psychisch en emotioneel welzijn van leerlingen als voor het voeren van een dialoog over hun leervorderingen en studieoriëntering. Scholen geven zelf invulling aan deze dag(en).
  • Leerlingen met specifieke leernoden uitnodigen op school blijft mogelijk.
  • Probeer zo snel mogelijk duidelijkheid te geven aan je leerlingen en hun ouders over de organisatie van de evaluaties en over welke leerjaren je op welk moment zal uitnodigen op school.
  • Maak lokaal zowel binnen en tussen de scholen en openbaar vervoer afspraken om zo veel mogelijk de leerlingenstromen te spreiden.
  • De verplichtingen en adviezen van het draaiboek blijven gelden: 
    • Social distancing blijft van kracht, in de klas en daarbuiten. 
    • Het principe van contactbubbels blijft onveranderd:
      • Leerlingen krijgen in een vast klaslokaal en in vaste groepen van maximaal 14 leerlingen les.
      • Blijf de oppervlaktenormen van 4 m² per leerling en 8 m² per leraar handhaven.
      • Geef elke leerling een vaste zitplaats. (Enkel voor de praktijk- en kunstvakken maken de leerlingen gebruik van een ander praktijklokaal of atelier.)
    •  Zowel personeelsleden als leerlingen dragen verplicht een mondmasker.  
    •  Regelmatig handen wassen blijft essentieel.

Personen met verhoogd risico

Volwassenen

De lijst met volwassenen die verhoogd risico lopen om een besmetting COVID-19 ernstig door te maken, is geactualiseerd.

  • Personen ouder dan 65 jaar
  • Volwassenen met ernstige obesitas 
  • Volwassenen met type 2 diabetes gecombineerd met overgewicht en/of hoge bloeddruk en/of hart- en vaataandoeningen en/of nieraandoeningen
  • Volwassenen met ernstige chronische hart- en vaat-, long- of nieraandoeningen
  • Volwassenen met gedaalde immuniteit en/of kanker (onder behandeling

N.B. Zwangere vrouwen behoren niet tot de risicogroepen

Kinderen en jongeren met een verhoogd risico en terugkeer naar school

  • De COVID-19 Belgian Pediatric Task Force publiceerde dit advies.
  • Situaties dienen steeds geval per geval bekeken te worden met de behandelende arts en/of CLB-arts 

Personen met familieleden die verhoogd risico hebben 

  • Ouders, broers/zussen en mensen die onder hetzelfde dak van risicopatiënt leven mogen gaan werken/naar school gaan, uiteraard met blijvende aandacht voor hygiënische maatregelen (zo weinig mogelijk contacten, contacten op veilige afstand, handhygiëne en masker). 
  • Zodra iemand van het gezin ziektesymptomen vertoont, moet een arts gecontacteerd worden en moeten de Sciensano-isolatierichtijnen gevolgd worden.

Volwassenen met verhoogd risico en terugkeer op de werkvloer 

  • Elk geval wordt het best apart bekeken met de behandelende arts en/of arbeidsarts.
  • Personen met ernstig risico (bijvoorbeeld ernstig orgaanlijden, actieve oncologische behandeling, hoge graad van immuundepressie…) blijven het best zo veel mogelijk thuis(werken) en reduceren hun contacten met anderen tot een minimum. 
  • Personen met een matig ernstig risico (bijvoorbeeld onderliggende ziekte die voldoende goed onder controle is, lage graad van immuundepressie …) kunnen na overleg met de behandelend arts en arbeidsarts wel buitenshuis werken mits ze strikt de voorzorgsmaatregelen in acht nemen (reduceren aantal contacten, veilige afstand, handhygiëne en masker). Indien nodig kan aangepast werk worden voorzien.

Dit is een voorlopige richtlijn, gebaseerd op recente ervaringen met de huidige epidemie, en is onderhevig aan aanpassingen door nieuwe inzichten. 

Wat doe je bij vermoeden van besmetting?

Net zoals voor andere infectieziekten, raadpleegt de school altijd het CLB over de te nemen maatregelen in geval van een besmetting op school.

Ook de procedures die de CLB-arts volgt voor COVID-19 bij een vermoeden en nog niet bevestigde test, zijn afgesproken met het team Infectieziektebestrijding van het Agentschap Zorg en Gezondheid.

Het CLB kan zo nodig ook het team Infectieziektebestrijding contacteren voor advies. Meer info volgt.