Integrale jeugdhulp en het CLB

Hoe werkt integrale jeugdhulp?

Het decreet integrale jeugdhulp van 1 maart 2014 hertekent de jeugdhulpverlening in Vlaanderen.

Het doel van integrale jeugdhulp is, dat kinderen en jongeren altijd ergens met een vraag om hulp terechtkunnen en dat de hulpverlening niet onderbroken wordt.

2 soorten jeugdhulpverlening

Om elk kind en elke jongere met een hulpvraag tijdig toegang te verlenen tot de hulpverlening, maakt het decreet een onderscheid tussen 2 soorten van hulpverlening:

  • Rechtstreeks toegankelijke jeugdhulp. Er zijn geen bijzondere toelatingsvoorwaarden. Minderjarigen en hun ouders kunnen er meteen terecht voor de eerste hulpverlening.
  • Niet-rechtstreeks toegankelijke jeugdhulp: meer ingrijpende hulpverlening zoals residentiële opvang of intensieve, langdurige begeleiding. Je vraagt die hulp aan via een intersectorale toegangspoort.

Naar boven

Wie is wie in de integrale jeugdhulp?

Rechtstreeks toegankelijke jeugdhulpverleningsdiensten

Dit zijn rechtstreeks toegankelijke jeugdhulpverleningsdiensten:

  • Centra voor leerlingenbegeleiding
  • Preventieve diensten van Kind en Gezin
  • Centra voor algemeen welzijnswerk
  • Centra voor geestelijke gezondheidszorg
  • Centra voor kinderzorg en gezinsondersteuning
  • Diensten ondersteuningsplan
  • Begeleidingsdiensten bijzondere jeugdbijstand
  • Thuisbegeleidingsdiensten van de sector personen met een handicap

Samen met de preventieve diensten van Kind en Gezin en de centra voor algemeen welzijnswerk behoort je CLB tot de laagdrempelige hulpverleningsdiensten met een aanbod brede instap.

Bij brede instap gaat het over hulpvragen zonder specifieke probleemkenmerken. Iedereen met om het even welk probleem kan terecht bij een dienst met een aanbod brede instap.

Met de rechtstreeks toegankelijke hulp kan je inschatten of een langdurig traject al dan niet nodig is en vermijd je onnodig langdurige trajecten voor mensen die nood hebben aan minder ingrijpende hulp.

De centra voor geestelijke gezondheidszorg, de centra voor kinderzorg en gezinsondersteuning, de diensten ondersteuningsplan en verschillende thuisbegeleidingsdiensten behoren tot de probleemgebonden jeugdhulpverlening: hulp bij specifieke problemen.

Niet-rechtstreeks toegankelijke jeugdhulpverlening

Als je merkt dat de hulp die je een jongere aanbiedt niet langer toereikend is en dat meer ingrijpende hulp nodig is, kan je die aanvragen bij de intersectorale toegangspoort van de provincie waar de leerling officieel woont.

Minderjarigen en hun ouders kunnen niet op eigen initiatief een beroep op meer ingrijpende hulp doen. Dat kan alleen na een grondige afweging, die de intersectorale toegangspoort maakt.

Naar boven

Wat betekent integrale jeugdhulp voor je opdrachten?

Via de school bereik je als CLB-medewerker veel kinderen en jongeren van 2,5 tot 18 jaar en hun ouders. Jij bent vaak het eerste aanspreekpunt in hun zoektocht naar hulpverlening.

De jongeren en hun ouders centraal

Zorg voor maximale participatie van jongeren en hun ouders. Betrek minderjarigen of hun ouders actief bij de zoektocht naar oplossingen of uitwegen.

Vertrek vanuit de eigen kracht van de jongeren en hun omgeving. Spreek eerst de eigen mogelijkheden aan van de jongeren. Zo speel je in op door hen gedragen oplossingen.

Omgaan met verontrustende situaties

Ben je verontrust over een minderjarige?

Maak de situatie in eerste instantie bespreekbaar met de jongeren en hun ouders. Na het gesprek kan je een hulpplan opstarten en werkt iedereen vrijwillig mee aan het plan.

Sommige situaties zijn zo onveilig of bedreigend dat het je maatschappelijke plicht is om op te treden, ook als de jongeren of hun ouders dat niet zien zitten. Lees er meer over in de brochure van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin: pdf bestandMet vereende krachten (pdf, 17 p.) (5.24 MB).

Als een leerling in zo’n situatie is verzeild, kan je op basis van een beslissing van het multidisciplinair team van je CLB voor een consult of een aanmelding terecht bij het vertrouwenscentrum kindermishandeling of een ondersteuningscentrum jeugdzorg. Die voorzieningen hebben de opdracht om op te treden als hulpverlening maatschappelijk noodzakelijk is.

Crisishulp

Heb je tijdens een crisis zelf niet meteen een antwoord, dan kan je 7 dagen op 7 en 24 uur op 24 contact opnemen met het meldpunt crisisjeugdhulp in je regio voor een consult of aanmelding. Ook de politie kan daar contact mee opnemen.

Er zijn in Vlaanderen en Brussel verschillende meldpunten.

Als een school geen beroep kan doen op een CLB-medewerker, kan zij uitzonderlijk zonder jouw tussenkomst een crisismeldpunt contacteren voor een consult of aanmelding. De school brengt je CLB dan zo snel mogelijk op de hoogte van die beslissing.

Bij een doorverwijzing

Voor therapie of gespecialiseerde begeleiding verwijs je door naar het meest gepaste aanbod bij de partners binnen welzijn, gezondheid of werk.

Vanuit de draaischijffunctie van het CLB coördineer je de samenwerking tussen je centrum, de school en de externe partners voor hulp- en dienstverlening.

Zorg ervoor dat je bij de doorverwijzing de nodige relevante informatie over de leerling doorgeeft.

Na de doorverwijzing:

  • Volg je de voortgang van de leerling op
  • Vertaal je de informatie van de hulpverlener naar bruikbare, handelingsgerichte informatie voor de school

De doorverwijzing naar therapie of gespecialiseerde begeleiding ligt expliciet bij jou als CLB omdat jij, in tegenstelling tot de school, beroepsgeheim hebt en omdat je de nodige informatie alleen met een andere hulpverlener kan uitwisselen.

Ouders en leerlingen kunnen in vele gevallen ook op eigen initiatief contact opnemen met externe hulp zoals met een centrum algemeen welzijnswerk, een centrum geestelijke gezondheidszorg, een kinesist … Voor niet-rechtstreekse toegankelijke jeugdhulp via de intersectorale toegangspoort, zoals een verblijf en begeleiding in een voorziening bijzondere jeugdzorg, zijn ze echter verplicht om een beroep te doen op een ‘erkende verwijzer’ zoals een CLB-medewerker of jeugdhulpverlener.

Voor leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften ben jij de enige gemachtigde ‘indicatiesteller’ om een verslag of gemotiveerd verslag af te leveren. 

Naar boven

Ingrijpende hulpverlening aanvragen

Jeugdhulpverleners kunnen ingrijpende hulpverlening aanvragen bij de intersectorale toegangspoort in de provincie waar de leerling officieel woont.  De aanvraag van niet-rechtstreeks toegankelijke jeugdhulp gebeurt via een standaard elektronisch aanmeldingsdocument. De medewerkers van de toegangspoort houden je op de hoogte en betrekken je bij alle stappen.

Heb je vragen over de aanvraagprocedure, de praktische werking van jeugdhulp, het decreet integrale jeugdhulp? Of wens je ondersteuning bij de invulling van het elektronisch aanmeldingsformulier? Contacteer dan het Vlaams Loket Jeugdhulp.

Een handleiding over de werking van de intersectorale toegangspoort vind je op Intersectorale toegangspoort - Agentschap Jongerenwelzijn.

Naar boven


Extra informatie

Regelgeving

Websites

Presentatie en brochure