Welzijn op het werk: wat en wie?

Welzijn en preventie

In elke werkomgeving, dus ook in jouw onderwijsinstelling, moeten werkgever, leidinggevenden en personeel aandacht hebben voor welzijn, veiligheid en gezondheid. Centraal staat de risicopreventie: via collectieve en individuele maatregelen risico’s vermijden, uitschakelen of de impact ervan inperken. Opleiding en sensibilisering zijn daarbij heel belangrijk.

Wetgeving over welzijn op het werk

Zowel Europese als federale en Vlaamse regelgeving vormen de wettelijke basis. Richtinggevend is de federale wet over welzijn op het werk. Die zogenoemde welzijnswet en de bijhorende uitvoeringsbesluiten zijn ook van toepassing op alle schoolbesturen, de leden van de schoolteams en zelfs een groot deel van de leerlingen, cursisten en studenten.

Naar boven

Wie is wie in de zorg voor je welzijn?

Heel wat mensen in je onderwijsinstelling zorgen op een of andere manier voor je welzijn op het werk.

Het school- of centrumbestuur

Op de eerste plaats staat het school- of centrumbestuur, dat het welzijnsbeleid in je onderwijsinstelling moet uitwerken en (laten) uitvoeren. Het is de hoofdverantwoordelijke voor een doeltreffende preventie.

Om veiligheid, gezondheid en welzijn in je onderwijsinstelling te waarborgen, moet je bestuur:

  • Een dynamisch risicobeheersingssysteem opstellen
  • Informatie en opleiding geven
  • Een interne dienst voor preventie en bescherming (IDPB) oprichten
  • Een externe dienst voor preventie en bescherming (EDPB) aanstellen
  • Het onderwijspersoneel raadplegen

Om die doelen te realiseren doet het bestuur een beroep op:

De hiërarchische lijn

De hiërarchische lijn moet in je onderwijsinstelling het uitgestippelde welzijnsbeleid uitvoeren. Ze houdt ook toezicht.

Het begrip hiërarchische lijn slaat op alle niveaus binnen de hiërarchie van je onderwijsinstelling: schoolbestuur, directeur, technisch adviseur (TA), technisch adviseur-coördinator (TAC), praktijkleerkracht ... behoren allemaal tot de hiërarchische lijn zoals bepaald in de welzijnswet.

De interne dienst voor preventie en bescherming op het werk (IDPB)

De interne dienst voor preventie en bescherming op het werk (IDPB) helpt je bestuur, de leden van de hiërarchische lijn, jou en je collega’s bij de toepassing van de wettelijke en reglementaire bepalingen.

De preventieadviseur

De preventieadviseur  helpt het bestuur van je onderwijsinstelling bij de uitvoering van het welzijnsbeleid. Hij adviseert, controleert, coördineert, analyseert ...

De preventieadviseur moet voldoende kennis bezitten over:

  • De welzijnswetgeving van toepassing in de eigen organisatie
  • De technische en wetenschappelijke aspecten van zijn opdracht

Een specifieke aanvullende vorming is vereist.

De vertrouwenspersoon

De vertrouwenspersoon werkt samen met de preventieadviseur psychosociale aspecten in de bestrijding van geweld, pesterijen en ongewenst seksueel gedrag op het werk. De vertrouwenspersoon zorgt voor de opvang van personeelsleden die menen daarvan slachtoffer te zijn, en helpt hen met het zoeken naar oplossingen.

De aanwezigheid van een vertrouwenspersoon in een onderwijsinstelling is niet wettelijk verplicht. De wetgever beveelt het wel sterk aan,  vooral in onderwijsinstellingen waar de preventieadviseur behoort tot de externe dienst voor preventie en bescherming op het werk.

Het comité voor bescherming en preventie op het werk

Een bestuur in het vrij onderwijs met minstens 50 werknemers moet een comité voor preventie en bescherming op het werk (CPBW) oprichten. Dat comité brengt adviezen uit en doet voorstellen over welzijn en preventie aan het bestuur. Het is samengesteld uit vertegenwoordigers van het bestuur en van de werknemers.

Scholen van het GO! hebben een basiscomité (BC) en scholen van het stedelijk, gemeentelijk en provinciaal onderwijs hebben een hoog overlegcomité (HOC), dat  de taken van het CPBW op zich neemt. Er is naast het BC of HOC geen afzonderlijk CPBW in het officieel onderwijs.

De externe dienst voor preventie en bescherming op het werk (EDPB)

Het school- of centrumbestuur kan een beroep doen op een externe dienst voor preventie en bescherming op het werk (EDPB) als aanvulling op de eigen interne dienst voor preventie en bescherming op het werk (IDPB).

De externe dienst bestaat uit deskundigen in arbeidsveiligheid, arbeidsgeneeskunde (de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer), ergonomie, bedrijfshygiëne, psychosociale aspecten van het werk …

Er zijn verschillende externe diensten waarbij een schoolbestuur kan aansluiten. Op de website van de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg staat de namen, adressen en bevoegdheden van de erkende externe diensten.

Naar boven

Hoe meld je een probleem?

Meld problemen met welzijn en bescherming op het werk (de verwarming die niet werkt, een losgekomen stopcontact …) aan:

Naar boven


Extra informatie

Verwante pagina's

Publicaties

Website

Regelgeving