Het voltijds gewoon secundair onderwijs

1ste graad

Leerlingen die op het einde van het lager onderwijs het getuigschrift basisonderwijs hebben behaald, starten in het 1ste leerjaar A van het secundair onderwijs.

Leerlingen die het getuigschrift niet hebben behaald, volgen het 1ste leerjaar B.

In het schooljaar 2020-2021 kon een leerling zonder getuigschrift basisonderwijs uitzonderlijk toch starten in 1A, mits goedkeuring van de toelatingsklassenraad. Meer informatie.

1ste leerjaar van de 1ste graad

Sinds 1 september 2019 wordt het secundair onderwijs leerjaar na leerjaar gemoderniseerd. In het schooljaar 2019-2020 startte de modernisering van het 1ste leerjaar van de 1ste graad.

Het lessenrooster van het 1ste leerjaar (zowel A als B) bestaat uit:

  • Minstens 27 uur basisvorming (de eindtermen)
  • Minstens 5 uur differentiatie op maat van de leerling:
    • Ofwel verdieping, uitdaging, remediëring van onderdelen van de basisvorming
    • Ofwel verdieping in klassieke talen

Scholen moeten differentiatiepakketten aanbieden:

  • Minstens 2 verdiepende differentiatiepakketten waaruit een leerling kan kiezen
  • Alle remediërende differentiatiepakketten die de leerlingen nodig hebben

Een schoolbestuur beslist autonoom welke differentiatiepakketten de school aanbiedt.

2de leerjaar van de 1ste graad

Tijdens het schooljaar 2020-2021 wordt ook het 2de leerjaar van de 1ste graad gemoderniseerd.

In het 2de leerjaar A is er:

  • Minstens 25 uur basisvorming
  • 2 uur differentiatie (verdiepen en remediëren)
  • 5 uur voor een basisoptie of een pakket in een basisoptie

In het 2de jaar A kan je een basisoptie kiezen die niet noodzakelijk aansluit op het verdiepende of verkennende differentiatiepakket van het 1ste jaar. Voor de differentiatie kan je een pakket kiezen dat aansluit bij de basisoptie, maar dat hoeft niet.

Bijvoorbeeld:

Volg je STEM-technieken (toepassingsgericht), dan kan je kiezen voor het pakket Mechanica-elektriciteit, maar ook voor het pakket Bouw en houttechnieken, op voorwaarde dat de school die pakketten aanbiedt. Daarnaast kan je je binnen de 2 uur differentiatie verdiepen in Moderne talen en wetenschappen. Ook hier weer als de school dat pakket aanbiedt.

Scholen kunnen er ook voor kiezen om de leerlingen van het 1ste en 2de jaar samen te zetten voor de differentiatiepakketten. Samenzettingen zijn ook mogelijk over gans het secundair onderwijs.

In het 2de leerjaar B is er:

  • Minstens 20 uur basisvorming
  • 2 uur voor remediëring en verdieping
  • 10 uur voor de basisoptie(s) en pakketten

Ook in het 2de jaar B wordt er gedifferentieerd, met zowel kans om te verdiepen als om te remediëren. Binnen de 10 uur voor de basisoptie(s) kan je maximaal 3 basisopties en pakketten combineren.

Voorbeeld:

Binnen de optie STEM-technieken kan je het pakket Hout en bouw en het pakket Mechanica combineren. Maar je kan even goed op het niveau van de basisoptie combineren, zoals Sport met Economie en organisatie. Telkens weer op voorwaarde dat de school de opties en pakketten aanbiedt.

Bedoeling is dat de school voorziet in een aanbod dat de leerlingen toelaat om van verschillende domeinen te proeven, zodat je een meer bewuste keuze kan maken voor een studiedomein en studierichting in de 2de graad.

Naar boven

2de en 3de graad: onderwijsvormen en studierichtingen

2de graad

Vanaf het schooljaar 2021-2022 wordt het 1ste leerjaar van de 2de graad gemoderniseerd.

De 2de graad bestaat uit het 3de en het 4de leerjaar. Er bestaan 4 onderwijsvormen vanaf de 2de graad. Die onderwijsvormen zijn verder onderverdeeld in studiegebieden en studierichtingen.

Je kan nu kiezen voor een studierichting die het beste aansluit bij jouw interesses en mogelijkheden.

De 4 onderwijsvormen zijn:

  • Algemeen secundair onderwijs (aso)
    Het aso legt de nadruk op een ruime theoretische vorming. Het biedt je een stevige basis om hoger onderwijs te volgen.

  • Beroepssecundair onderwijs (bso)
    Het bso is een praktische onderwijsvorm waarin je een beroep aanleert en ook algemene vorming krijgt.
  • Kunstsecundair onderwijs (kso)
    In het kso volg je een algemene, ruime vorming naast kunstvakken. Je gaat ook zelf kunstprojecten uitwerken. Na het kso kan je een beroep uitoefenen of overstappen naar het hoger onderwijs.
  • Technisch secundair onderwijs (tso)
    In het tso gaat de aandacht vooral naar algemene en technisch-theoretische vakken. Na het tso kan je een beroep uitoefenen of verder studeren in het hoger onderwijs. Bij de opleiding horen ook praktijklessen.

3de graad

Na de 2de graad volgt de 3de graad: het 5de en het 6de leerjaar.

Ook hier vind je de 4 onderwijsvormen terug, maar de specifieke vorming verfijnt nog: om je verder voor te bereiden op je beroepskeuze of op je studies in het hoger onderwijs. Een aantal studierichtingen start pas in de 3de graad.

Het is ook mogelijk om in de 3de graad nog een 3de jaar te volgen, het 7de leerjaar:

  • In het bso om een diploma secundair onderwijs te behalen. In het aso, kso en tso behaal je je diploma secundair onderwijs na het 2de jaar van de 3de graad. In het bso behaal je na het 2de jaar een studiegetuigschrift, pas na het 3de jaar een diploma
  • In het aso en kso de voorbereidingsjaren op het hoger onderwijs
  • In het tso en kso om je te specialiseren: de Se-n-Se-opleidingen
    Meer over de opleidingen van het Secundair-na-Secundiar (Se-n-Se)

Veranderen van onderwijsvorm

In de 2de graad en in mindere mate in de 3de graad kan je overgaan van de ene onderwijsvorm naar een andere.

Het is ook mogelijk om van het bso naar het aso, tso of kso over te stappen, maar in dat geval ga je niet over naar een hoger leerjaar.

Naar boven

Duaal leren

In de 2de en 3de graad van het tso en bso kan je aan duaal leren doen. Bij duaal leren combineer je les volgen in je school of centrum, met aanleren van nieuwe competenties bij een werkgever. Door de combinatie van deze twee volg je een opleiding.
Meer over duaal leren.

Naar boven

Onthaalklas voor anderstalige nieuwkomers

Scholen met jongeren die nog niet lang in België wonen en die het Nederlands niet of onvoldoende onder de knie hebben, kunnen onthaalonderwijs voor anderstalige nieuwkomers organiseren. Dat omvat:

  • Een onthaaljaar: de onthaalklas voor anderstalige nieuwkomers (OKAN), waar het accent ligt op Nederlands aanleren en op integratie en inburgering.
  • Begeleiding in het vervolgonderwijs.

Meer over het onthaalonderwijs voor anderstalige nieuwkomers.

Naar boven

Modernisering secundair onderwijs

Meer informatie op de pagina's voor schooldirecties en -administraties: Modernisering van het secundair onderwijs.

Naar boven


Extra informatie

Verwante pagina's

Voor leerlingen en hun ouders

Voor schooldirecties en administraties

Modernisering van het secundair onderwijs